"Mindfulness" staat tot "vipassana meditatie" als 'leren zwemmen' staat tot 'leren duiken'. Dat is een mooie vergelijking die Henk Barendregt maakt in een artikel over mogelijk onderzoek naar werkingsmechanismen van inzichtsmeditatie.
Het artikel gaat over het cover-up model en bespreekt vispassana-meditatie. Het legt uit hoe de bhoedistische psychologie (abidhamma) onderzocht zou kunnen worden. Wat in ieder geval al naar voren is gekomen is dat bij mensen die veel mediteren de cortex dikker wordt (dat is de buitenste grijze massa, die ons onderscheidt van dieren). Veel automatische reactiepatronen uit het lymbische systeem (emoties, conditioneringen, drangen en driften) verdwijnen en de waarneming van wat er zich in het hier en nu afspeelt versterkt dus. Er treedt de-conditionering op, op een diepe laag waar de mens over het algemeen niet direct toegang toe heeft.
Daarnaast is het zo dat het psychologische model van de Abidhamma uitgaat van het uitroeien van de drie onheilzame basiswortels van het menselijk gedrag (gedrag breed opvatten als: denken,voelen,actie) zodat drie heilzame wortels van gedrag (actief) kunnen groeien. Zo wordt verlangen en hebzucht vervangen door vrijgevendheid, zo wordt boosheid en haat vervangen door liefdevolle vriendelijkheid en zo wordt onwetendheid vervangen door wijsheid. De wijsheid bestaat uit het zien van het leven en de fenomenen die het leven te zien zoals ze werkelijk zijn.
Beschouwen conform de drie ultieme waarheden. De eerste ultieme waarheid is: elk fenomeen begint en eindigt, alles verandert dus steeds (impermanence), de tweede is: het leven is een proces en intrinsiek zonder betekenis en zonder controle (no-self) en de derde is: het leven en de fenomenen zijn in principe onbevredigend en pijnlijk.
Geen wonder dat er sprake is 'cover-up'.
Maar er is way-out. Niet door het onbewuste bewust te maken, niet door te denken in es, ego of superego. Dat verbindt immers aan een concept wat we in feite niet zijn. Het versterken van een ego is volstrekt niet nodig. Zien wat er werkelijk is, is van belang. Dus Freud heeft een aardige poging gedaan, maar de bhoedda was eerder en de hedendaagse wetenschap moet die Bhoedda met zijn plaatje van de geest en mentale ontwikkeling gelijk geven. Freud probeerde een verklaringsmodel te vinden dat achteraf maar een heel klein deeltje van een veel groter fenomeen bekijkt. Ik ga het nog verder bestuderen. Het Freudiaanse denken is uberhaupt niet meer actueel. Interessanter is object-relatie theorie en hechtingstheorie. Over een jaar kom ik er op terug, dan ben ik meer thuis in die drie theorieen. Ik heb sterk het gevoel dat het westerse denken iets belangrijks over het hoofd ziet, maar ik kan het nog niet goed vastpakken.
Het artikel gaat over het cover-up model en bespreekt vispassana-meditatie. Het legt uit hoe de bhoedistische psychologie (abidhamma) onderzocht zou kunnen worden. Wat in ieder geval al naar voren is gekomen is dat bij mensen die veel mediteren de cortex dikker wordt (dat is de buitenste grijze massa, die ons onderscheidt van dieren). Veel automatische reactiepatronen uit het lymbische systeem (emoties, conditioneringen, drangen en driften) verdwijnen en de waarneming van wat er zich in het hier en nu afspeelt versterkt dus. Er treedt de-conditionering op, op een diepe laag waar de mens over het algemeen niet direct toegang toe heeft.
Daarnaast is het zo dat het psychologische model van de Abidhamma uitgaat van het uitroeien van de drie onheilzame basiswortels van het menselijk gedrag (gedrag breed opvatten als: denken,voelen,actie) zodat drie heilzame wortels van gedrag (actief) kunnen groeien. Zo wordt verlangen en hebzucht vervangen door vrijgevendheid, zo wordt boosheid en haat vervangen door liefdevolle vriendelijkheid en zo wordt onwetendheid vervangen door wijsheid. De wijsheid bestaat uit het zien van het leven en de fenomenen die het leven te zien zoals ze werkelijk zijn.
Beschouwen conform de drie ultieme waarheden. De eerste ultieme waarheid is: elk fenomeen begint en eindigt, alles verandert dus steeds (impermanence), de tweede is: het leven is een proces en intrinsiek zonder betekenis en zonder controle (no-self) en de derde is: het leven en de fenomenen zijn in principe onbevredigend en pijnlijk.
Geen wonder dat er sprake is 'cover-up'.
Maar er is way-out. Niet door het onbewuste bewust te maken, niet door te denken in es, ego of superego. Dat verbindt immers aan een concept wat we in feite niet zijn. Het versterken van een ego is volstrekt niet nodig. Zien wat er werkelijk is, is van belang. Dus Freud heeft een aardige poging gedaan, maar de bhoedda was eerder en de hedendaagse wetenschap moet die Bhoedda met zijn plaatje van de geest en mentale ontwikkeling gelijk geven. Freud probeerde een verklaringsmodel te vinden dat achteraf maar een heel klein deeltje van een veel groter fenomeen bekijkt. Ik ga het nog verder bestuderen. Het Freudiaanse denken is uberhaupt niet meer actueel. Interessanter is object-relatie theorie en hechtingstheorie. Over een jaar kom ik er op terug, dan ben ik meer thuis in die drie theorieen. Ik heb sterk het gevoel dat het westerse denken iets belangrijks over het hoofd ziet, maar ik kan het nog niet goed vastpakken.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten