Yangon 3

Morgen start ik een intensieve retreat tot 17 februari in het Mahasi Meditation Centre in Yangon. Het is een strak schema dat ik ga proberen te volgen: om 3 uur gaat de wekker en je wordt geacht tot 11 uur 's avonds te mediteren. Tussendoor lunch en twee uur rust en om 6 uur ook een uurtje slapen vermoed ik.


Twee collega mediterenden en ik zijn donderdag naar het Mahasi gegaan om te kijken of ik mocht komen. Dat mocht. We werden rondgeleid door een monk, die ons het huis van Mahasi op het terrein (midden in Yangon) liet zien en er is een mooi mausoleum. Een wassen beeld van Mahasi, een heilige is het geworden.
Ik vind het leuk om bij de bron te gaan mediteren. Ik hoop dat er lekker eten is.


Van wikipedia:
"The Venerable Mahasi Sayadaw U Sobhana (29 July 1904 – 14 August 1982) was a Burmese Theravada Buddhist monk and meditation master who had a significant impact on the teaching of Vipassana (Insight) meditation in the West and throughout Asia. In his style of practice, the meditator anchors their attention on the sensations of the rising and falling of the abdomen during breathing, observing carefully any other sensations or thoughts.

Yangon 2

Het is alles goud wat er blinkt.

De Shwedagon Paya heb ik gister bekeken. Het vormt het hart van het Birmese boeddhisme en is tevens een pelgrimsplek voor religieuze Birmese boeddhisten. In de geschiedenis van Myanmar schijnt de pagode een belangrijke rol te spelen en ook voor de identiteit van de bevolking van Myanmar. Hij is uit ongeveer het jaar 1400, maar waarschijnlijk veel ouder, maar later een paar keer overnieuw weer opgebouwd vanwege onder andere aardbevingsschade. 
http://www.shwedagonpagoda.com/
Mijn eigen foto's zijn helaas niet te uploaden, dat komt later.

Yangon 1

Sinds een ruime week ben ik in Yangon, het voormalige Rangoon, voormalige hoofdstad van Myanmar, het voormalige Birma. Er zijn vroeger hevige gevechten gehouden door de Engelsen om ' het land te veroveren'  en ik heb de indruk dat de Engelsen hier niet zeer populair zijn. Maar net als in Indonesie heeft de onafhankelijkheid nieuwe vormen van onderdrukking gebracht en in Myanmar is die eveneens niet gering. Maar momenteel zijn jullie in het westen waarschijnlijk beter op de hoogte dan ik, want ik heb al vele maanden geen krant gezien en om internet naar het laatste nieuws af te struinen heb ik niet zo'n zin in.

Het is heerlijk in Myanmar. Het meditatiecentrum waar ik zat, lag wat buiten Yangon en was een relaxete omgeving met veel palmbomen en dorpjes, en een prachtige meditatiezaal en een relaxte manier van doen. En heel veel lekker eten (maar niet eten na twaalven). Birmees eten is erg smaakvol. Come and see for yourself.

Na een paar dagen ging de engelssprekende teachter weg (Arya Nani). Ze ging met nog een paar anderen op tour door Myanmar, een soort goede doelen-reis. Ze hebben metta-in-actie opgericht. MEtta is een staat van de geest die vertaald wordt als ' liefdevolle vriendelijkheid' en in het engels ' loving kindness'. Een staat van geest die we allemaal willen hebben en de tegenhanger is van haat en boosheid. Marjo Oosterhof is het Nederlandse lid van het comite, en die had mij dit centrum aan geraden. Ze was er zelf ook, om op tour te gaan. Verder een Amerikaanse en Engelse geloof ik.
Het afgelopen jaar is geld ingezameld. Ik ben ook donor, mijn afscheidskado van mijn werk heb ik op hun rekening laten storten. Ze geven hulp en ondersteuning aan ' nunneries'  in het centraal Burma die kinderen opvangen, ze hebben een dorp verlicht met zonnecellen, orkaan Narcis slachtoffers geholpen, ondersteunen scholen, ze hebben een poli in Yangon opgezet etc.

Allemaal erg goed, maar opeens was mijn teacher dus weg. Doordat ik na 3 maanden in Kathmandu geen meditatievisum had voor Burma, ben ik op een toeristenvisum binnengegaan. Daarmee mag je 28 dagen in het land blijven. Ze zeiden dat ik het kon ' overstayen', a raison van 3 dollar per dag. Dat zal ik een week doen, maar langer durf ik niet en ik durf ook niet te reizen hier met een verlopen visum.
Dus daarom heb ik nu een paar dagen dingen bekeken, zit nu 1 dag een hotel in hartje Yangon en ga morgen naar een ander centrum met wel een engelssprekende leraar. Ik ga naar het Mahasi Meditation Center, een giga centrum in Yangon. Mahasi is de grondlegger van Vipassana meditatie zoals die sinds begin vorige eeuw nieuw leven is ingeblazen en nu over de hele wereld wordt beoefend. Ik ga dus naar de bron. Donderdag een kort gesprekje gehad met de sayadaw, the venerable U Jatila.
Als je je een wijze oude monnik inbeeldt: U Jatila voldoet aan dat beeld. En heel fijn: hij spreekt engels.

Bangkok 1

Bangkok rocks! Na alle power cuts in Nepal, de kou en de smog is Bangkok een oase van warmte, hygiene en goede en geavanceerde (electrische) logistiek. Een electrisch openbaar vervoer net, bijvoorbeeld.

Ik logeer in ' Himalaya Residence', dit is een hostel van de broer van Sarita. Deze broer heeft meerdere namen: zijn nepalese naam, een thaise roepnaam en zijn boeddhistische naam is Assajita. Zo noem ik hem. Hij is vroeger monk geweest, in Bangkok. Sinds een jaar of 10 uitgetreden en toen de journalistiek ingegaan. Onderwijl met Sarita Sanu's house in Kathmandu begonnen en daarna Himalaya Residence in Bangkok dus. Ik heb een avond met hem gesproken over ' hotelmanagement'. Want het was allemaal erg lief en warm, maar er moet ook geld verdiend worden, en hij was duidelijk (nog) niet ingesteld op westerse gasten.
 
Bangkok is een soort mix van een stad als Singapore met zijn overregulatie en de chaos van Kathmandu. DAarnaast heeft Bangkok een oude stadskern met veel pracht en praal van voormalige koningen en waar ook de boeddhistische universiteit is gevestigd en een groot belangwekkend meditatiecentrum Wat Mahatat, tevens het centrum van het Boeddhisme in Thailand. Ik ben er geweest om eens te kijken of ze daar cursussen in Boeddhistische psychologie geven. Ze vroegen meteen of ik er een Phd zou willen doen...
Er zijn fantastische shopping malls, sommige die je overal tegenkomt met super de luxe zaken als Versace, Gucci en dat soort globale eenheidsworsten. Maar ook sommige die meer Thai zijn, en daar kom je de meest krankzinnige dingen tegen.
Het foto's downloaden lukte niet, na een uur verdwenen ze van het scherm. Maar op de foto's stond groen ijs uit Japan, ik dacht zeewier, maar het is groene meloen. En een electrische WC. Deze sproeit warm water tegen de billen en de richting kan je dus met een knopje instellen. Iedereen gebruikt hier water ipv wc papier, veel schoner.

Kathmandu 2

Sarita had bedacht dat we naar Baktapur weer gingen. Ze trakteerde me op sagen van de koning die een harem van 55  vrouwen had, zijn paleis had 55 vensters. Prachtig houtsnijwerk. De slang staat in de ontstaansgeschiedenis van Kathmandu centraal. Dat gaat over een grote slang die in het reusachtige meer leefde  toen de Kathmandu vallei, ingeklemd tussen de bergen, nog vol water stond.

De afvalgassen van het verkeer, de meeste zonder roetfilter, kunnen vanwege de bergen dus niet weg. Dat is wel een minpuntje vanKathmandu, na drie dagen begin je te hoesten van de smog.

De volgende keer wil ik met lucietheodora naar Pokara, dat is kristalheldere lucht in een groen meer- en berggebied.

Dit zijn fotos van Baktapur, genomen door gast Laura, een duitse die nu een trekking maakt met Tej, de gids, in de Ganesh Hamal. Dat is het geboortegebied van de gids en de berg is rond van boven, heel anders dan de Everest. 

Kathmandu 1

Op 1 januari naar Kathmandu teruggevlogen. Ikzou met de bus, circa 8 uur om nog wat meer van Nepal te zien, maar er was een staking. Dat doen ze hier met regelmaat om een politieke partij te steunen of juist niet. Het was een staking van 'chauffeurs', dat betekent dat er niks rijdt, ook geen taxi. Bovendien zetten de weg af, roadblocks, dus een eigen auto kan ook niet rijden. Ik had 2 mogelijkheden om op het vliegveld te komen:met koffer etc op een brommer, of mij 2 uur laten fietsen in een riksja... Geen aantrekkelijke optie. gelukkig was de staking gestopt, en kon ik met een taxi.

Kathmandu  ligt hoger dan Lumbini, en ook daar was de winter begonnen. De  keuken was de warmste plek in huis, Sarita kokend, en lachend, terwijl wij gasten op de grond zitten en verhalen uitwisselen. Elke dag rijst en groenten, als er nog een eter bijkwam dan kwam er gewoon nog een gerechtje bij.
Er was nog één gast die er al was in oktober. Josy uit Indonesië die aan een onderzoek werkte naar risicomanagement in aardbevinggevoelige gebieden.
Nepal schijnt dat ook te zijn, van Indonesië weten we het allemaal. Josyi is rechts in beeld.
Ik heb haar gevraagd of ze niet liever vrolijk gekleurde kleding draagt dan dat zwarte habijt, maar ze vond het bestzo. Verder op de foto zijn een arts  die in Kathmandu in een ziekenhui,s een tijd werkt , een Deense afstudeerder, een engelse onderzoeker naar sagen over de yeti - hetsneeuwmonster -, een Ierse phd- student die nerveus van me werd toen ik zei dat ik psycholoog ben, en zelf sta ik ook op de foto.
Jawel, het zalde komende jaren vaker gebeuren, ik was deze keer de senior van het gezelschap.

Lumbini 4

Nepal heeft, net als de meeste landen hier, een bovengronds electriciteitsnetwerk. Massa's draden langs wegen en in het dorp. De winter in Nepal is koud, ook in de Terai, het zuiden, waar Lumbini is. De mensen hebben houtkacheltjes om te koken, sommigen.
In de meditatiehal werden vlak voor kerst electrische kachels geplaatst. En we kregen warmwater kruiken om de voeten op te warmen in bed.

Het Nepalese electrische netwerk kan niet veel hebben, naast een tekort aan brandstof, zijn er geplande power-cuts. Er zijn ook ongeplande power-cuts, dan besluit iemand ergens om een schakelaar om te zetten. 

Of zoals in Lumbini gebeurde: een paar dorpelingen zagen wel hout in een grote boom, en besloten die boom om te hakken. Dat ging goed, totdat die boom in zijn val zo'n beetje de gehele bedrading van het monastic park mee nam. Het leek op nieuwjaars vuurwerk en wij hadden 4 dagen geen licht, laat staan warmte.
Om te computeren deden we creatief batterij opladen en ik ging met de laptop naar het dorp om daar de batterij op te laden. Kon ik meteen chocola kopen.

Lumbini 3

Het meditatiecentrum waar ik was, is het Panditarama International Vipassana Meditation Centre. Het is genoemd naar de oprichter U Pandita, een hedendaagse 91 jarige Birmese leraar van belang. De huidige sayadaw is Vivekananda, een van oorsprong duitse meditatieleraar.
Het centrum is opgericht in 1998 en sindsdien houdt Vivekananda statistieken bij over de meditators.

De laatste week van mijn verblijf in Lumbini heb ik de cijfers verder bekeken en een rapportje gemaakt.
Veel verschillende nationaliteiten, 57 in die 12 jaar, en het ontwikkelt steeds verder: bijna 2000 gasten met een harde kern van ca 50 mediterenden die bijna elk jaar voor lange retraites komen. Maar een week kan ook. Veel wereldreizigers ook die een korte retreat onderdeel van hun reis maken. Toen ik er was bijvoorbeeld een nederlandse afgestudeerde vrouw die daarna naar Thailand ging en vervolgens een tijdje vrijwilligerswerk (engelse les geven) in Nepal nog ging doen.

Lumbini 2

De vrijdag voor de kerst had ik het laatste interview met Vivekanda, de sayadaw (in Birma wordt zo het hoofd van het meditatie centrum of monastry of de leraar genoemd). De volgende dag zou ik beginnen met een vrijwilligersproject, de middag kon ik er opuit trekken.

Na de lunch (rijst met 3 groenten) de wijde wereld in. Aangezien ik al bijna 3 maanden op een Unesco Werelderfgoed verbleef, ging ik het 'monastic park in. Het bleek dat de 'eternal peace flame' al die tijd op 100m afstand had staan branden.

Even verderop was de 'markerstone'. In de ruïne van het paleis, nu de maya devi temple genoemd, is een steen die de geboorteplek van Gotama, de latere boeddha, zou aangeven. Nu een bedevaartsoord voor boeddhisten uit de hele wereld, die  in de boeddha een goddelijke figuur zien. In een context van edelheid en heiligheid goed te verklaren, maar niet zo goed te duiden is dat er een god van de boeddha wordt gemaakt. Hijzelf vond dat er geen entiteiten buiten de mens zelf, voor geluk konden zorgen.

De markerstone ziet eruit als een brok cement en ik werd er niet door geïnspireerd. Interessanter was de grote dikke bodhi-boom buiten. Volgehangen met tibettaanse gebedsvlaggetjes en eronder kleurige figuren, vooral monnikken die aan het chanten waren.

Het verhaal van de bodhi-boom is dat Gotama na jaren van proberen te doorgronden wat er nodig is voor een rimpelloze geest, zich voornam om onder de boom te blijven zitten totdat hij of dood of verlicht zou zijn. Daarvoor had hij in de tijdsgeest van toen ascese geprobeerd om de mind te zuiveren, maar ja, dat werkt niet daar wordt je alleen maar heel mager van. En overvloed had hij ook gekend, zijnde de zoon van een koning die vond dat het hem aan niets mocht ontbreken. Hij ontdekte dat eten moet en heel lekker mag zijn, maar net als andere fenomenen in het leven slechts een heel tijdelijk gevoel van behagen geeft. En zo nog het een en ander dat tot zijn verlichting leidde. Sindsdien werd hij een Boeddha (ontwaakte) genoemd, en hij besloot de opgedane kennis te delen.

Lumbini 1

Na 70 dagen kreeg ik een onwaarschijnlijke behoefte aan chocolade. Puur, melk, met of zonder noten, het maakte niet uit. Als het maar véél zou zijn.

Het was niet de reden om de retraite een week voor het einde van het jaar af te ronden.  Maar dat verlangen stuurde me wel de vrijdag voor kerst naar een aggenebbisch supermarktje aan de stoffige hoofdstraat van Lumbini. Mijn brein had behoefte aan een break, mijn ego wilde zich graag nuttig maken en verder was ik  nieuwsgierig om te ervaren  hoe het voelt om niét te mediteren.

Voor degenen onder ons die het ook niet wisten: de ogen van een boeddhabeeld zijn altijd geloken. Naar binnen kijken, het hart beschouwen. Rommel opruimen (purification of the mind) is hard werken.  

Het was een goede retreat ("good practice"). Het is niet eenvoudig om te zeggen wat een episode van meditatie goed maakt, dat is voor iedereen verschillend omdat ieder een eigen startpunt heeft, eigen hindernissen en eigen 'feestjes'. Die laatsten zijn markeringspunten in een proces dat je doorloopt op weg naar een opgeruimde, stabiele geest. Het harde werken zit in het consistente doorzetten van mindfulness, continu waarnemen wat er in de mind is: is er denken, voelen, wensen etc.. opmerken of je opgaat in gedachten, continu jezelf ertoe zetten om je mind een milde, observerende motor te laten zijn. 

De tijd vliegt als je mindful bent. Als je niet mindful bent terwijl je zit of loopt, dan ben je vaak alleen maar bezig op de klok te kijken en te wachten tot het uur voorbij was. Traag gaat de tijd dan, pijnen, jeuk en ongeduld komen dan op en een grote wens om op te staan. Neen, dan wil je niet meer. Maar als het lukt om jezelf weer terug te brengen naar wat er is (er is ongeduld) dan ontstaan mooie ontdekkingen. Ik vond het een openbaring om te leren dat het proces van een retreat vrij vaste en voorspelbare fasen kent. Je doorloopt een reeks van 'insight knowledges' (intuitieve wijsheden) die de blik op het leven en de vergankelijkheid diepgaand veranderen en verankeren. Een leraar is onontbeerlijk om je af en toe te vertellen waar je zit in het proces, anders kan het een doolhof worden en zit je nodeloos lang te ploeteren. Vivekananda was heel goed.

En die chocolade (mét amandel) gleed welverdiend naar binnen.