Yangon 4

Start ik de blog, gaan opeens alle lichten uit in het internetcafe en beginnen links en rechts apparaten te piepen. Nu zit ik in het donker, met piepende apparaten en een lichtgevend scherm. "Even wachten", zegt het personeel dat drukdoend naar buiten en weer naar binnen loopt. Ik zie dat het hele gebouw zonder licht zit en merk dat het hier warmer wordt want de airco is nu ook uit.
Dat brengt mij meteen op het huidige temperatuurverschil met Nederland: vermoedelijk 30 graden. En dat was 40 graden afgelopen weekend. Het warme seizoen komt eraan in Myanmar, de zonnestralen zijn nu zo heet aan het worden dat het niet prettig is om er op het midden van de dag in te moeten staan of lopen. Maar in de gebouwen, ook zonder airco, is het koel genoeg. En in het kleine meditatiezaaltje voor '' lady foreigners' staan vans en is een airco.
Dat is op sommige dagen wel nodig om niet van je matje te glijden of in slaap te vallen.
Andere dagen is het 's morgens zo koud (25 graden?) dat de nonnen wollen mutsen op hun kaalgeschoren hoofden dragen en een deken rond de schouders trekken.

Vandaag heb ik mijn teacher, de eerwaarde sayadaw Ashin Jatila, respect betuigd en bedankt voor de lessen. Hij is twee keer in Nederland geweest en spreekt Engels. Ik heb  veel van hem geleerd en de meditatie is weer wat verder ontwikkeld. Daarnaast was het een bijzondere ervaring om in het Mahasi centre te zijn. Het is een gemeenschap, zo groot als een dorp. Er staan wel 100 gebouwen op het terrein. Er wonen in wisselende samenstelling circa 250 monniken, 100 nonnen, en ca 100 lay-people waarvan circa 20 buitenlanders, niet-Birmezen.
De monniken staan in Myanmar in hoog aanzien, in het publieke leven zijn ze van groot belang. De rituelen zijn daar ook op geënt. En wij als 'lay-people' konden daar vooral tijdens het ontbijt en de lunch iets van meekrijgen omdat we met zijn allen tegelijkertijd gingen eten. In stilte.

De monniken staan in een lange rij te wachten, de lay-man staan in een rij daarachter, de nonnen daarachter en daarachter de lay-women. De buitenlanders hoefden vanwege de tafelschikking echter niet helemaal achteraan. We hadden een kort rijtje en piepten tussendoor.
Een immense gong van hout geeft aan wanneer actie begint. Dan komen uit het voormalige woonhuis van Mahasi Sayadaw de oudste monniken te voorschijn die de stoet voorgaan op weg naar de eetzaal.  Een imposant gezicht dat veel dagjesmensen trekt, vooral chinesen die donaties (dana) doen en dan veel foto's en films van het fenomeen komen maken.

De eetzaal staat vol met ronde lage tafels waaraan 2 tot 8 mensen kunnen plaatsnemen. De lage tafels volgeladen met gerechten. Het Birmese eten vind ik heerlijk. Ontbijt met rijst of noedels, een steeds andere soep, groenten, cakejes, koffie, thee. Lunch met veel  groente- en vleesgerechten, cake, bijzonder gel-toetjes en ijs na.
Zittend op de grond is het prima eten. Ga ik thuis ook invoeren voor de liefhebber. Het eet wel makkelijk, want vooral bij de mie kan je het veel makkelijker naar binnen slurpen op een nette manier. Uberhaupt heb ik zin in veel rijst koken en als ik weer in Amsterdam ben.
Kunnen jullie allemaal komen eten.

Ondertussen is er weer electriciteit.

Yangon 3

Morgen start ik een intensieve retreat tot 17 februari in het Mahasi Meditation Centre in Yangon. Het is een strak schema dat ik ga proberen te volgen: om 3 uur gaat de wekker en je wordt geacht tot 11 uur 's avonds te mediteren. Tussendoor lunch en twee uur rust en om 6 uur ook een uurtje slapen vermoed ik.


Twee collega mediterenden en ik zijn donderdag naar het Mahasi gegaan om te kijken of ik mocht komen. Dat mocht. We werden rondgeleid door een monk, die ons het huis van Mahasi op het terrein (midden in Yangon) liet zien en er is een mooi mausoleum. Een wassen beeld van Mahasi, een heilige is het geworden.
Ik vind het leuk om bij de bron te gaan mediteren. Ik hoop dat er lekker eten is.


Van wikipedia:
"The Venerable Mahasi Sayadaw U Sobhana (29 July 1904 – 14 August 1982) was a Burmese Theravada Buddhist monk and meditation master who had a significant impact on the teaching of Vipassana (Insight) meditation in the West and throughout Asia. In his style of practice, the meditator anchors their attention on the sensations of the rising and falling of the abdomen during breathing, observing carefully any other sensations or thoughts.

Yangon 2

Het is alles goud wat er blinkt.

De Shwedagon Paya heb ik gister bekeken. Het vormt het hart van het Birmese boeddhisme en is tevens een pelgrimsplek voor religieuze Birmese boeddhisten. In de geschiedenis van Myanmar schijnt de pagode een belangrijke rol te spelen en ook voor de identiteit van de bevolking van Myanmar. Hij is uit ongeveer het jaar 1400, maar waarschijnlijk veel ouder, maar later een paar keer overnieuw weer opgebouwd vanwege onder andere aardbevingsschade. 
http://www.shwedagonpagoda.com/
Mijn eigen foto's zijn helaas niet te uploaden, dat komt later.

Yangon 1

Sinds een ruime week ben ik in Yangon, het voormalige Rangoon, voormalige hoofdstad van Myanmar, het voormalige Birma. Er zijn vroeger hevige gevechten gehouden door de Engelsen om ' het land te veroveren'  en ik heb de indruk dat de Engelsen hier niet zeer populair zijn. Maar net als in Indonesie heeft de onafhankelijkheid nieuwe vormen van onderdrukking gebracht en in Myanmar is die eveneens niet gering. Maar momenteel zijn jullie in het westen waarschijnlijk beter op de hoogte dan ik, want ik heb al vele maanden geen krant gezien en om internet naar het laatste nieuws af te struinen heb ik niet zo'n zin in.

Het is heerlijk in Myanmar. Het meditatiecentrum waar ik zat, lag wat buiten Yangon en was een relaxete omgeving met veel palmbomen en dorpjes, en een prachtige meditatiezaal en een relaxte manier van doen. En heel veel lekker eten (maar niet eten na twaalven). Birmees eten is erg smaakvol. Come and see for yourself.

Na een paar dagen ging de engelssprekende teachter weg (Arya Nani). Ze ging met nog een paar anderen op tour door Myanmar, een soort goede doelen-reis. Ze hebben metta-in-actie opgericht. MEtta is een staat van de geest die vertaald wordt als ' liefdevolle vriendelijkheid' en in het engels ' loving kindness'. Een staat van geest die we allemaal willen hebben en de tegenhanger is van haat en boosheid. Marjo Oosterhof is het Nederlandse lid van het comite, en die had mij dit centrum aan geraden. Ze was er zelf ook, om op tour te gaan. Verder een Amerikaanse en Engelse geloof ik.
Het afgelopen jaar is geld ingezameld. Ik ben ook donor, mijn afscheidskado van mijn werk heb ik op hun rekening laten storten. Ze geven hulp en ondersteuning aan ' nunneries'  in het centraal Burma die kinderen opvangen, ze hebben een dorp verlicht met zonnecellen, orkaan Narcis slachtoffers geholpen, ondersteunen scholen, ze hebben een poli in Yangon opgezet etc.

Allemaal erg goed, maar opeens was mijn teacher dus weg. Doordat ik na 3 maanden in Kathmandu geen meditatievisum had voor Burma, ben ik op een toeristenvisum binnengegaan. Daarmee mag je 28 dagen in het land blijven. Ze zeiden dat ik het kon ' overstayen', a raison van 3 dollar per dag. Dat zal ik een week doen, maar langer durf ik niet en ik durf ook niet te reizen hier met een verlopen visum.
Dus daarom heb ik nu een paar dagen dingen bekeken, zit nu 1 dag een hotel in hartje Yangon en ga morgen naar een ander centrum met wel een engelssprekende leraar. Ik ga naar het Mahasi Meditation Center, een giga centrum in Yangon. Mahasi is de grondlegger van Vipassana meditatie zoals die sinds begin vorige eeuw nieuw leven is ingeblazen en nu over de hele wereld wordt beoefend. Ik ga dus naar de bron. Donderdag een kort gesprekje gehad met de sayadaw, the venerable U Jatila.
Als je je een wijze oude monnik inbeeldt: U Jatila voldoet aan dat beeld. En heel fijn: hij spreekt engels.

Bangkok 1

Bangkok rocks! Na alle power cuts in Nepal, de kou en de smog is Bangkok een oase van warmte, hygiene en goede en geavanceerde (electrische) logistiek. Een electrisch openbaar vervoer net, bijvoorbeeld.

Ik logeer in ' Himalaya Residence', dit is een hostel van de broer van Sarita. Deze broer heeft meerdere namen: zijn nepalese naam, een thaise roepnaam en zijn boeddhistische naam is Assajita. Zo noem ik hem. Hij is vroeger monk geweest, in Bangkok. Sinds een jaar of 10 uitgetreden en toen de journalistiek ingegaan. Onderwijl met Sarita Sanu's house in Kathmandu begonnen en daarna Himalaya Residence in Bangkok dus. Ik heb een avond met hem gesproken over ' hotelmanagement'. Want het was allemaal erg lief en warm, maar er moet ook geld verdiend worden, en hij was duidelijk (nog) niet ingesteld op westerse gasten.
 
Bangkok is een soort mix van een stad als Singapore met zijn overregulatie en de chaos van Kathmandu. DAarnaast heeft Bangkok een oude stadskern met veel pracht en praal van voormalige koningen en waar ook de boeddhistische universiteit is gevestigd en een groot belangwekkend meditatiecentrum Wat Mahatat, tevens het centrum van het Boeddhisme in Thailand. Ik ben er geweest om eens te kijken of ze daar cursussen in Boeddhistische psychologie geven. Ze vroegen meteen of ik er een Phd zou willen doen...
Er zijn fantastische shopping malls, sommige die je overal tegenkomt met super de luxe zaken als Versace, Gucci en dat soort globale eenheidsworsten. Maar ook sommige die meer Thai zijn, en daar kom je de meest krankzinnige dingen tegen.
Het foto's downloaden lukte niet, na een uur verdwenen ze van het scherm. Maar op de foto's stond groen ijs uit Japan, ik dacht zeewier, maar het is groene meloen. En een electrische WC. Deze sproeit warm water tegen de billen en de richting kan je dus met een knopje instellen. Iedereen gebruikt hier water ipv wc papier, veel schoner.

Kathmandu 2

Sarita had bedacht dat we naar Baktapur weer gingen. Ze trakteerde me op sagen van de koning die een harem van 55  vrouwen had, zijn paleis had 55 vensters. Prachtig houtsnijwerk. De slang staat in de ontstaansgeschiedenis van Kathmandu centraal. Dat gaat over een grote slang die in het reusachtige meer leefde  toen de Kathmandu vallei, ingeklemd tussen de bergen, nog vol water stond.

De afvalgassen van het verkeer, de meeste zonder roetfilter, kunnen vanwege de bergen dus niet weg. Dat is wel een minpuntje vanKathmandu, na drie dagen begin je te hoesten van de smog.

De volgende keer wil ik met lucietheodora naar Pokara, dat is kristalheldere lucht in een groen meer- en berggebied.

Dit zijn fotos van Baktapur, genomen door gast Laura, een duitse die nu een trekking maakt met Tej, de gids, in de Ganesh Hamal. Dat is het geboortegebied van de gids en de berg is rond van boven, heel anders dan de Everest. 

Kathmandu 1

Op 1 januari naar Kathmandu teruggevlogen. Ikzou met de bus, circa 8 uur om nog wat meer van Nepal te zien, maar er was een staking. Dat doen ze hier met regelmaat om een politieke partij te steunen of juist niet. Het was een staking van 'chauffeurs', dat betekent dat er niks rijdt, ook geen taxi. Bovendien zetten de weg af, roadblocks, dus een eigen auto kan ook niet rijden. Ik had 2 mogelijkheden om op het vliegveld te komen:met koffer etc op een brommer, of mij 2 uur laten fietsen in een riksja... Geen aantrekkelijke optie. gelukkig was de staking gestopt, en kon ik met een taxi.

Kathmandu  ligt hoger dan Lumbini, en ook daar was de winter begonnen. De  keuken was de warmste plek in huis, Sarita kokend, en lachend, terwijl wij gasten op de grond zitten en verhalen uitwisselen. Elke dag rijst en groenten, als er nog een eter bijkwam dan kwam er gewoon nog een gerechtje bij.
Er was nog één gast die er al was in oktober. Josy uit Indonesië die aan een onderzoek werkte naar risicomanagement in aardbevinggevoelige gebieden.
Nepal schijnt dat ook te zijn, van Indonesië weten we het allemaal. Josyi is rechts in beeld.
Ik heb haar gevraagd of ze niet liever vrolijk gekleurde kleding draagt dan dat zwarte habijt, maar ze vond het bestzo. Verder op de foto zijn een arts  die in Kathmandu in een ziekenhui,s een tijd werkt , een Deense afstudeerder, een engelse onderzoeker naar sagen over de yeti - hetsneeuwmonster -, een Ierse phd- student die nerveus van me werd toen ik zei dat ik psycholoog ben, en zelf sta ik ook op de foto.
Jawel, het zalde komende jaren vaker gebeuren, ik was deze keer de senior van het gezelschap.

Lumbini 4

Nepal heeft, net als de meeste landen hier, een bovengronds electriciteitsnetwerk. Massa's draden langs wegen en in het dorp. De winter in Nepal is koud, ook in de Terai, het zuiden, waar Lumbini is. De mensen hebben houtkacheltjes om te koken, sommigen.
In de meditatiehal werden vlak voor kerst electrische kachels geplaatst. En we kregen warmwater kruiken om de voeten op te warmen in bed.

Het Nepalese electrische netwerk kan niet veel hebben, naast een tekort aan brandstof, zijn er geplande power-cuts. Er zijn ook ongeplande power-cuts, dan besluit iemand ergens om een schakelaar om te zetten. 

Of zoals in Lumbini gebeurde: een paar dorpelingen zagen wel hout in een grote boom, en besloten die boom om te hakken. Dat ging goed, totdat die boom in zijn val zo'n beetje de gehele bedrading van het monastic park mee nam. Het leek op nieuwjaars vuurwerk en wij hadden 4 dagen geen licht, laat staan warmte.
Om te computeren deden we creatief batterij opladen en ik ging met de laptop naar het dorp om daar de batterij op te laden. Kon ik meteen chocola kopen.

Lumbini 3

Het meditatiecentrum waar ik was, is het Panditarama International Vipassana Meditation Centre. Het is genoemd naar de oprichter U Pandita, een hedendaagse 91 jarige Birmese leraar van belang. De huidige sayadaw is Vivekananda, een van oorsprong duitse meditatieleraar.
Het centrum is opgericht in 1998 en sindsdien houdt Vivekananda statistieken bij over de meditators.

De laatste week van mijn verblijf in Lumbini heb ik de cijfers verder bekeken en een rapportje gemaakt.
Veel verschillende nationaliteiten, 57 in die 12 jaar, en het ontwikkelt steeds verder: bijna 2000 gasten met een harde kern van ca 50 mediterenden die bijna elk jaar voor lange retraites komen. Maar een week kan ook. Veel wereldreizigers ook die een korte retreat onderdeel van hun reis maken. Toen ik er was bijvoorbeeld een nederlandse afgestudeerde vrouw die daarna naar Thailand ging en vervolgens een tijdje vrijwilligerswerk (engelse les geven) in Nepal nog ging doen.

Lumbini 2

De vrijdag voor de kerst had ik het laatste interview met Vivekanda, de sayadaw (in Birma wordt zo het hoofd van het meditatie centrum of monastry of de leraar genoemd). De volgende dag zou ik beginnen met een vrijwilligersproject, de middag kon ik er opuit trekken.

Na de lunch (rijst met 3 groenten) de wijde wereld in. Aangezien ik al bijna 3 maanden op een Unesco Werelderfgoed verbleef, ging ik het 'monastic park in. Het bleek dat de 'eternal peace flame' al die tijd op 100m afstand had staan branden.

Even verderop was de 'markerstone'. In de ruïne van het paleis, nu de maya devi temple genoemd, is een steen die de geboorteplek van Gotama, de latere boeddha, zou aangeven. Nu een bedevaartsoord voor boeddhisten uit de hele wereld, die  in de boeddha een goddelijke figuur zien. In een context van edelheid en heiligheid goed te verklaren, maar niet zo goed te duiden is dat er een god van de boeddha wordt gemaakt. Hijzelf vond dat er geen entiteiten buiten de mens zelf, voor geluk konden zorgen.

De markerstone ziet eruit als een brok cement en ik werd er niet door geïnspireerd. Interessanter was de grote dikke bodhi-boom buiten. Volgehangen met tibettaanse gebedsvlaggetjes en eronder kleurige figuren, vooral monnikken die aan het chanten waren.

Het verhaal van de bodhi-boom is dat Gotama na jaren van proberen te doorgronden wat er nodig is voor een rimpelloze geest, zich voornam om onder de boom te blijven zitten totdat hij of dood of verlicht zou zijn. Daarvoor had hij in de tijdsgeest van toen ascese geprobeerd om de mind te zuiveren, maar ja, dat werkt niet daar wordt je alleen maar heel mager van. En overvloed had hij ook gekend, zijnde de zoon van een koning die vond dat het hem aan niets mocht ontbreken. Hij ontdekte dat eten moet en heel lekker mag zijn, maar net als andere fenomenen in het leven slechts een heel tijdelijk gevoel van behagen geeft. En zo nog het een en ander dat tot zijn verlichting leidde. Sindsdien werd hij een Boeddha (ontwaakte) genoemd, en hij besloot de opgedane kennis te delen.

Lumbini 1

Na 70 dagen kreeg ik een onwaarschijnlijke behoefte aan chocolade. Puur, melk, met of zonder noten, het maakte niet uit. Als het maar véél zou zijn.

Het was niet de reden om de retraite een week voor het einde van het jaar af te ronden.  Maar dat verlangen stuurde me wel de vrijdag voor kerst naar een aggenebbisch supermarktje aan de stoffige hoofdstraat van Lumbini. Mijn brein had behoefte aan een break, mijn ego wilde zich graag nuttig maken en verder was ik  nieuwsgierig om te ervaren  hoe het voelt om niét te mediteren.

Voor degenen onder ons die het ook niet wisten: de ogen van een boeddhabeeld zijn altijd geloken. Naar binnen kijken, het hart beschouwen. Rommel opruimen (purification of the mind) is hard werken.  

Het was een goede retreat ("good practice"). Het is niet eenvoudig om te zeggen wat een episode van meditatie goed maakt, dat is voor iedereen verschillend omdat ieder een eigen startpunt heeft, eigen hindernissen en eigen 'feestjes'. Die laatsten zijn markeringspunten in een proces dat je doorloopt op weg naar een opgeruimde, stabiele geest. Het harde werken zit in het consistente doorzetten van mindfulness, continu waarnemen wat er in de mind is: is er denken, voelen, wensen etc.. opmerken of je opgaat in gedachten, continu jezelf ertoe zetten om je mind een milde, observerende motor te laten zijn. 

De tijd vliegt als je mindful bent. Als je niet mindful bent terwijl je zit of loopt, dan ben je vaak alleen maar bezig op de klok te kijken en te wachten tot het uur voorbij was. Traag gaat de tijd dan, pijnen, jeuk en ongeduld komen dan op en een grote wens om op te staan. Neen, dan wil je niet meer. Maar als het lukt om jezelf weer terug te brengen naar wat er is (er is ongeduld) dan ontstaan mooie ontdekkingen. Ik vond het een openbaring om te leren dat het proces van een retreat vrij vaste en voorspelbare fasen kent. Je doorloopt een reeks van 'insight knowledges' (intuitieve wijsheden) die de blik op het leven en de vergankelijkheid diepgaand veranderen en verankeren. Een leraar is onontbeerlijk om je af en toe te vertellen waar je zit in het proces, anders kan het een doolhof worden en zit je nodeloos lang te ploeteren. Vivekananda was heel goed.

En die chocolade (mét amandel) gleed welverdiend naar binnen.

Hollandse nieuwe

Mijn rapportage over de mediterenden in het meditatiecentrum is bijna klaar. De top-5 nationaliteiten die er komen zijn Amerikanen, Nepalesen, Duitsers, Israeliers en jawel dit jaar ook Nederlanders.
Vandaag kwam er een Hollandse nieuwe meditator bij. En eerder deze week een Friezin. Het is altijd leuk om te zien hoe iemand zich setteld in de nieuwe omgeving. En ook om te zien hoe de meditatie zich in de eerste week ontwikkeld. Meestal zitten de nieuwen eerst een tijd te frunniken en te verzitten, te zuchten en op te staan. Na een paar dagen zie je dat de onrust uitgewerkt raakt en gaat een gezicht open en op ontspanning staan.
In het lopen (er is ook loopmeditatie) zie je dat helemaal. Eerst houterige en hoekige bewegingen en dan later geconcentreerde en verstilde bewegingen.
De verstilling vind ik mooi.

Life and death and detachment

Opeens geïnspireerd tot een blog over een avond tijdens de retraite die ik in Lumbini heb gedaan. Elke avond was er ' Dhammatalk'. De dhammatalk werd gehouden door Vivekananda, het hoofd van het Panditarama International Vipassana Meditation Centre. Om precies te zijn: ik heb er 72 dagen in stilte doorgebracht. Inzichtsmeditatie beoefenend, een gesprekje van 10 minuten met Vivekananda of de Birmese non per dag.
Vorige week heb ik deze retraite beeindigd om deze week het centrum wat te ondersteunen met het maken van een overzicht van alle ' retreatants'  van het afgelopen jaar, en een analyse van de mediterenden van de afgelopen jaren. Dit jaar waren er 219 yogi's (zo worden we in Birma genoemd), van 36 verschillende nationaliteiten.
De leeftijden varieren van 17 tot 72 jaar, circa 50 yogi's waren hier niet voor het eerst. Zoals ik hier niet voor het laatst geweest zal zijn, vermoed ik. We waren de afgelopen maanden steeds met zo'n 20-30 collega's.

Maar ja, nu ik hier geweest ben, weet ik dat het volstrekt geen zin heeft om uitspraken te doen over de toekomst. En het verleden is geweest. Wat overblijft is nu, en dat is mooi.

Vivekananda had ik gevraagd om eens wat in te gaan op de dood. Zo'n onderwerp dat we bij voorkeur omzeilen of met een grote boog omheen lopen. Maar we worden ermee geconfronteerd. Bovendien is het een van de drie kenmerken die in de meditatie steeds weer naar voren komen: tijdelijkheid der dingen. Niks blijft, het is verspeelde energie om te doen of het wel zo is. Merk ik. Nu hoor ik een vriendin angstig denken of ik dan nu alle attachments heb losgelaten. Maar dat is niet de issue, heb ik gemerkt. Misschien zijn mijn vriendinnen en vrienden en familie nog wel dierbaarder dan ze al waren. Misschien hoef ik minder te krijgen en is er meer te geven. Who knows.
Die andere twee kenmerken zijn overigens non-self en nonsatisfactoryness (meer willen is de mens eigen).

Die avond dus. Ik dwaal af. Death. Het was grappig wat hij deed, dat had hij nog niet eerder gedaan: Hij nam een boek, zoals meestal eentje uit de Pali-canon, de oudste waarschijnlijk meest authentieke teksten van de boeddha, en vertelde wat daar over de dood stond. ' My death is inevitable. Of my death I can be sure' . En toen moesten we dat hardop ook zeggen. Natuurlijk ging ik giechelen. Nog een keer.
Het zweet brak me uit, eventjes, om plaats te maken voor een vorm van concentratie en rust.
Eigenlijk heel prima om te weten dat je dood gaat, dat maakt dingen die er werkelijk toe doen veel belangrijker, er ontstaat een ' sense van urgency'  om te bekijken wat belangrijk is. Voor mij is dat leven zonder spijt, ik wil rustig dood kunnen gaan en rustig in de spiegel kunnen kijken, wetend dat ik niemand, incluis mijzelf,  heb bedrogen en het goede geprobeerd heb. Materiele zaken zitten niet echt in mijn rijtje. Dat wist ik al langer, maar het is fijn om daar ook consequenties aan te verbinden anders worden het van die holle woorden.

Naar Lumbini

Nu op de luchthaven om zometeen naar Bairawah te vliegen, dit ligt tegen de zuidgrens van Nepal, in de zogenaamde Terai. De Terai is het hele lage grensgebied met een (sub)tropisch klimaat, waar nog tijgers en ander wild is te vinden. Chitwan Park, een natuurreservaat, is een Unesco beschermd gebied, evenals het ' monastic park'  van Lumbini, waar de Boeddha geboren schijnt de zijn. Er zijn sinds eind vorige eeuw archeologische opgravingen aan de gang en er worden hele steden gevonden.

In Lumbini zal ik naar verwachting tot 1 januari verblijven.

Pashupatinath

Kathmandu

Sarita, de eigenaresse van Sanu' s house, de homestay waar ik nu al bijna een week logeer, heeft ook een computer voor ons, gasten. Maar nu zit ik in een zweterig internetcafeetje in Kathmandu met een plakkerige enter-toets een eerste blog te maken.
De bedoeling was dat ik na aankomst even naar de ambassade van Birma zou gaan om vervolgens door te vliegen naar Lumbini. Het liep anders want het was Dasain.Het openbare leven inclusief ambassades ligt dan plat.
Dat kwam goed uit, en denken aan een jetlag had volstrekt geen zin. Sarita nam mij en twee andere gasten op sleeptouw naar Bhaktapur en Nagarkot. Voor het ontbijt mengden wij ons in een mensenmassa die door de belangrijke tempels van Bhaktapur schuivelden om na het bloedoffer van de vorige dag aan Kali, nu bloemen en licht te offeren. In de tempel van Kali, net buiten Bhaktapur, aan de overkant van de rivier zaten sinds de vorige avond circa 20 knulletjes aan de rand van het complex. Op elke knie, in elke hand en op elke schouder een vochtige klodder buffalomest waarin een brandende kaars was gepland. Zij offerden licht. Van moeheid sukkelden ze af en toe richting slaap totdat de vlam op hun schouder hun wang verbrandde. Helpende moeders hielden hun hand soms tussen vlam en wang, voerden koekjes en spraken moed in.
Vervolgens gingen we naar Nagarkot om uitzicht te krijgen op de pieken van de Himalaya en de Kathmandu Vallei. Het was mistig.

Even heel kort vervolg verslag vanaf de luchthaven, over een half uur vlieg ik naar Lumbini, vanaf daar zal ik niet meer online zijn.
Dit zijn foto's van Buddhanat, een groot boeddhistisch tempelcomplex en een dharmawiel of gebeds molen.
Pashupatinath, is een heel oude plek, zie foto's waar dagelijks de doden worden gewassen en een honderd meter stroomafwaarts worden verbrand. Ondertussen spelen en zwemmen kinderen in de rivier met veel klaterend gelach. Dood en leven zijn mooi ge"integreerd.
zie de foto's: 

Durga en Kali

Het afscheid nemen is begonnen. Aftellen ook. Nog vier nachtjes slapen, dan een nachtje niet-slapen en dán.... Dan ben ik in Kathmandu. Toevallig las ik het laatste nieuws uit Nepal.

Als ik er aankom, dan zal er het Dashain festival gaande zijn. Dat is een van de belangrijkste Hindoe aangelegenheden, zoiets als Kerst voor de christelijke wereld. Degenen om wie het draait in de feestelijkheden zijn Durga en Kali. Durga is de moedergodin. Volgens Wikipedia is ze een onoverwinnelijke krijgsgodin, ze strijdt tegen de mannelijke demonen die de wereldorde bedreigen. Als ze kwaad is, komt Kali uit haar mond.
Kali is geen lieverdje. Ze ziet er afschrikwekkend uit met woest opengesperde ogen, uithangende tong en vier armen. Meestal houdt ze in één van haar handen een zwaard vast en in een andere een afgehakt hoofd. Ze draagt een halssnoer waaraan 51 mensenhoofden hangen.

Dashain gaat over het vieren van de overwinning van de goden op de demonen. Wat ik er op dit moment van begrijp is dat Durga bloedoffers krijgt om in te baden om haar Kali verschijning gerust te maken. In de Rough Guide to Nepal las ik dat de straten rood van het bloed zijn. Vorige maand was dat, niet wetend dat ik daar middenin zou belanden.
Het gaat om het juist aanbidden van deze godin, want als je dat goed doet dan valt het geluk je toe en is er sprake van nobele waarden als waarheid, rechtvaardigheid en oprechtheid.

Wel vreemd dat deze godin daarvoor in het bloed gedrenkt moet zijn. De buitenwereld is het daar dan ook niet mee eens. Ook binnen Nepal (en India) is er protest tegen het laten lijden van de offerdieren. Het Animal Welfare Network Nepal vraagt degenen die willen offeren om geen buffalo's, geiten, duiven, en eenden te slachten, maar om in plaats daarvan over te stappen op vruchten en bloemen.  
Om een voorbeeld te geven dat het anders kan, was tijdens het openingsritueel van het festival een dierenbeschermster verkleed als de godin Kali. Zij toonde dat zij in dank vruchtenoffers en bloemenkransen aanvaardde.
Hopelijk draagt dat bij tot diervriendelijke ontwikkelingen tijdens de 'festiviteiten'.

De eerste nachten in Kathmandu zal ik in een family-hostel logeren. De familie bestaat uit Theravada boeddhisten. Wat zullen ze er van gruwelen.
Ik hoorde dat de boeddhistische gemeenschap tijdens dat festival gaat zitten mediteren om de gedode dieren een goede reïncarnatie te wensen. Ik hoop dat ik me bij hen kan aansluiten.

Heel praktisch gezien heb ik daar ook alle tijd voor. De ambassades zijn dicht vanwege de festiviteiten, mijn visum voor Birma kan ik pas na volgende week aanvragen. Mijn doorreis naar Lumbini zal - anders dan gepland - daardoor ook later plaatsvinden.
Annica.

Mindfulness, de lezing

De lezing die ik heb gehouden ter afscheid van mijn werk is nu omgewerkt en uitgewerkt tot een verhaal met wat minder plaatjes. Het gaat over wat mindfulness is, en wat niet, en wat het recente wetenschappelijke onderzoek oplevert aan effecten.