Yangon 1

Sinds een ruime week ben ik in Yangon, het voormalige Rangoon, voormalige hoofdstad van Myanmar, het voormalige Birma. Er zijn vroeger hevige gevechten gehouden door de Engelsen om ' het land te veroveren'  en ik heb de indruk dat de Engelsen hier niet zeer populair zijn. Maar net als in Indonesie heeft de onafhankelijkheid nieuwe vormen van onderdrukking gebracht en in Myanmar is die eveneens niet gering. Maar momenteel zijn jullie in het westen waarschijnlijk beter op de hoogte dan ik, want ik heb al vele maanden geen krant gezien en om internet naar het laatste nieuws af te struinen heb ik niet zo'n zin in.

Het is heerlijk in Myanmar. Het meditatiecentrum waar ik zat, lag wat buiten Yangon en was een relaxete omgeving met veel palmbomen en dorpjes, en een prachtige meditatiezaal en een relaxte manier van doen. En heel veel lekker eten (maar niet eten na twaalven). Birmees eten is erg smaakvol. Come and see for yourself.

Na een paar dagen ging de engelssprekende teachter weg (Arya Nani). Ze ging met nog een paar anderen op tour door Myanmar, een soort goede doelen-reis. Ze hebben metta-in-actie opgericht. MEtta is een staat van de geest die vertaald wordt als ' liefdevolle vriendelijkheid' en in het engels ' loving kindness'. Een staat van geest die we allemaal willen hebben en de tegenhanger is van haat en boosheid. Marjo Oosterhof is het Nederlandse lid van het comite, en die had mij dit centrum aan geraden. Ze was er zelf ook, om op tour te gaan. Verder een Amerikaanse en Engelse geloof ik.
Het afgelopen jaar is geld ingezameld. Ik ben ook donor, mijn afscheidskado van mijn werk heb ik op hun rekening laten storten. Ze geven hulp en ondersteuning aan ' nunneries'  in het centraal Burma die kinderen opvangen, ze hebben een dorp verlicht met zonnecellen, orkaan Narcis slachtoffers geholpen, ondersteunen scholen, ze hebben een poli in Yangon opgezet etc.

Allemaal erg goed, maar opeens was mijn teacher dus weg. Doordat ik na 3 maanden in Kathmandu geen meditatievisum had voor Burma, ben ik op een toeristenvisum binnengegaan. Daarmee mag je 28 dagen in het land blijven. Ze zeiden dat ik het kon ' overstayen', a raison van 3 dollar per dag. Dat zal ik een week doen, maar langer durf ik niet en ik durf ook niet te reizen hier met een verlopen visum.
Dus daarom heb ik nu een paar dagen dingen bekeken, zit nu 1 dag een hotel in hartje Yangon en ga morgen naar een ander centrum met wel een engelssprekende leraar. Ik ga naar het Mahasi Meditation Center, een giga centrum in Yangon. Mahasi is de grondlegger van Vipassana meditatie zoals die sinds begin vorige eeuw nieuw leven is ingeblazen en nu over de hele wereld wordt beoefend. Ik ga dus naar de bron. Donderdag een kort gesprekje gehad met de sayadaw, the venerable U Jatila.
Als je je een wijze oude monnik inbeeldt: U Jatila voldoet aan dat beeld. En heel fijn: hij spreekt engels.

Bangkok 1

Bangkok rocks! Na alle power cuts in Nepal, de kou en de smog is Bangkok een oase van warmte, hygiene en goede en geavanceerde (electrische) logistiek. Een electrisch openbaar vervoer net, bijvoorbeeld.

Ik logeer in ' Himalaya Residence', dit is een hostel van de broer van Sarita. Deze broer heeft meerdere namen: zijn nepalese naam, een thaise roepnaam en zijn boeddhistische naam is Assajita. Zo noem ik hem. Hij is vroeger monk geweest, in Bangkok. Sinds een jaar of 10 uitgetreden en toen de journalistiek ingegaan. Onderwijl met Sarita Sanu's house in Kathmandu begonnen en daarna Himalaya Residence in Bangkok dus. Ik heb een avond met hem gesproken over ' hotelmanagement'. Want het was allemaal erg lief en warm, maar er moet ook geld verdiend worden, en hij was duidelijk (nog) niet ingesteld op westerse gasten.
 
Bangkok is een soort mix van een stad als Singapore met zijn overregulatie en de chaos van Kathmandu. DAarnaast heeft Bangkok een oude stadskern met veel pracht en praal van voormalige koningen en waar ook de boeddhistische universiteit is gevestigd en een groot belangwekkend meditatiecentrum Wat Mahatat, tevens het centrum van het Boeddhisme in Thailand. Ik ben er geweest om eens te kijken of ze daar cursussen in Boeddhistische psychologie geven. Ze vroegen meteen of ik er een Phd zou willen doen...
Er zijn fantastische shopping malls, sommige die je overal tegenkomt met super de luxe zaken als Versace, Gucci en dat soort globale eenheidsworsten. Maar ook sommige die meer Thai zijn, en daar kom je de meest krankzinnige dingen tegen.
Het foto's downloaden lukte niet, na een uur verdwenen ze van het scherm. Maar op de foto's stond groen ijs uit Japan, ik dacht zeewier, maar het is groene meloen. En een electrische WC. Deze sproeit warm water tegen de billen en de richting kan je dus met een knopje instellen. Iedereen gebruikt hier water ipv wc papier, veel schoner.

Kathmandu 2

Sarita had bedacht dat we naar Baktapur weer gingen. Ze trakteerde me op sagen van de koning die een harem van 55  vrouwen had, zijn paleis had 55 vensters. Prachtig houtsnijwerk. De slang staat in de ontstaansgeschiedenis van Kathmandu centraal. Dat gaat over een grote slang die in het reusachtige meer leefde  toen de Kathmandu vallei, ingeklemd tussen de bergen, nog vol water stond.

De afvalgassen van het verkeer, de meeste zonder roetfilter, kunnen vanwege de bergen dus niet weg. Dat is wel een minpuntje vanKathmandu, na drie dagen begin je te hoesten van de smog.

De volgende keer wil ik met lucietheodora naar Pokara, dat is kristalheldere lucht in een groen meer- en berggebied.

Dit zijn fotos van Baktapur, genomen door gast Laura, een duitse die nu een trekking maakt met Tej, de gids, in de Ganesh Hamal. Dat is het geboortegebied van de gids en de berg is rond van boven, heel anders dan de Everest. 

Kathmandu 1

Op 1 januari naar Kathmandu teruggevlogen. Ikzou met de bus, circa 8 uur om nog wat meer van Nepal te zien, maar er was een staking. Dat doen ze hier met regelmaat om een politieke partij te steunen of juist niet. Het was een staking van 'chauffeurs', dat betekent dat er niks rijdt, ook geen taxi. Bovendien zetten de weg af, roadblocks, dus een eigen auto kan ook niet rijden. Ik had 2 mogelijkheden om op het vliegveld te komen:met koffer etc op een brommer, of mij 2 uur laten fietsen in een riksja... Geen aantrekkelijke optie. gelukkig was de staking gestopt, en kon ik met een taxi.

Kathmandu  ligt hoger dan Lumbini, en ook daar was de winter begonnen. De  keuken was de warmste plek in huis, Sarita kokend, en lachend, terwijl wij gasten op de grond zitten en verhalen uitwisselen. Elke dag rijst en groenten, als er nog een eter bijkwam dan kwam er gewoon nog een gerechtje bij.
Er was nog één gast die er al was in oktober. Josy uit Indonesië die aan een onderzoek werkte naar risicomanagement in aardbevinggevoelige gebieden.
Nepal schijnt dat ook te zijn, van Indonesië weten we het allemaal. Josyi is rechts in beeld.
Ik heb haar gevraagd of ze niet liever vrolijk gekleurde kleding draagt dan dat zwarte habijt, maar ze vond het bestzo. Verder op de foto zijn een arts  die in Kathmandu in een ziekenhui,s een tijd werkt , een Deense afstudeerder, een engelse onderzoeker naar sagen over de yeti - hetsneeuwmonster -, een Ierse phd- student die nerveus van me werd toen ik zei dat ik psycholoog ben, en zelf sta ik ook op de foto.
Jawel, het zalde komende jaren vaker gebeuren, ik was deze keer de senior van het gezelschap.

Lumbini 4

Nepal heeft, net als de meeste landen hier, een bovengronds electriciteitsnetwerk. Massa's draden langs wegen en in het dorp. De winter in Nepal is koud, ook in de Terai, het zuiden, waar Lumbini is. De mensen hebben houtkacheltjes om te koken, sommigen.
In de meditatiehal werden vlak voor kerst electrische kachels geplaatst. En we kregen warmwater kruiken om de voeten op te warmen in bed.

Het Nepalese electrische netwerk kan niet veel hebben, naast een tekort aan brandstof, zijn er geplande power-cuts. Er zijn ook ongeplande power-cuts, dan besluit iemand ergens om een schakelaar om te zetten. 

Of zoals in Lumbini gebeurde: een paar dorpelingen zagen wel hout in een grote boom, en besloten die boom om te hakken. Dat ging goed, totdat die boom in zijn val zo'n beetje de gehele bedrading van het monastic park mee nam. Het leek op nieuwjaars vuurwerk en wij hadden 4 dagen geen licht, laat staan warmte.
Om te computeren deden we creatief batterij opladen en ik ging met de laptop naar het dorp om daar de batterij op te laden. Kon ik meteen chocola kopen.

Lumbini 3

Het meditatiecentrum waar ik was, is het Panditarama International Vipassana Meditation Centre. Het is genoemd naar de oprichter U Pandita, een hedendaagse 91 jarige Birmese leraar van belang. De huidige sayadaw is Vivekananda, een van oorsprong duitse meditatieleraar.
Het centrum is opgericht in 1998 en sindsdien houdt Vivekananda statistieken bij over de meditators.

De laatste week van mijn verblijf in Lumbini heb ik de cijfers verder bekeken en een rapportje gemaakt.
Veel verschillende nationaliteiten, 57 in die 12 jaar, en het ontwikkelt steeds verder: bijna 2000 gasten met een harde kern van ca 50 mediterenden die bijna elk jaar voor lange retraites komen. Maar een week kan ook. Veel wereldreizigers ook die een korte retreat onderdeel van hun reis maken. Toen ik er was bijvoorbeeld een nederlandse afgestudeerde vrouw die daarna naar Thailand ging en vervolgens een tijdje vrijwilligerswerk (engelse les geven) in Nepal nog ging doen.

Lumbini 2

De vrijdag voor de kerst had ik het laatste interview met Vivekanda, de sayadaw (in Birma wordt zo het hoofd van het meditatie centrum of monastry of de leraar genoemd). De volgende dag zou ik beginnen met een vrijwilligersproject, de middag kon ik er opuit trekken.

Na de lunch (rijst met 3 groenten) de wijde wereld in. Aangezien ik al bijna 3 maanden op een Unesco Werelderfgoed verbleef, ging ik het 'monastic park in. Het bleek dat de 'eternal peace flame' al die tijd op 100m afstand had staan branden.

Even verderop was de 'markerstone'. In de ruïne van het paleis, nu de maya devi temple genoemd, is een steen die de geboorteplek van Gotama, de latere boeddha, zou aangeven. Nu een bedevaartsoord voor boeddhisten uit de hele wereld, die  in de boeddha een goddelijke figuur zien. In een context van edelheid en heiligheid goed te verklaren, maar niet zo goed te duiden is dat er een god van de boeddha wordt gemaakt. Hijzelf vond dat er geen entiteiten buiten de mens zelf, voor geluk konden zorgen.

De markerstone ziet eruit als een brok cement en ik werd er niet door geïnspireerd. Interessanter was de grote dikke bodhi-boom buiten. Volgehangen met tibettaanse gebedsvlaggetjes en eronder kleurige figuren, vooral monnikken die aan het chanten waren.

Het verhaal van de bodhi-boom is dat Gotama na jaren van proberen te doorgronden wat er nodig is voor een rimpelloze geest, zich voornam om onder de boom te blijven zitten totdat hij of dood of verlicht zou zijn. Daarvoor had hij in de tijdsgeest van toen ascese geprobeerd om de mind te zuiveren, maar ja, dat werkt niet daar wordt je alleen maar heel mager van. En overvloed had hij ook gekend, zijnde de zoon van een koning die vond dat het hem aan niets mocht ontbreken. Hij ontdekte dat eten moet en heel lekker mag zijn, maar net als andere fenomenen in het leven slechts een heel tijdelijk gevoel van behagen geeft. En zo nog het een en ander dat tot zijn verlichting leidde. Sindsdien werd hij een Boeddha (ontwaakte) genoemd, en hij besloot de opgedane kennis te delen.

Lumbini 1

Na 70 dagen kreeg ik een onwaarschijnlijke behoefte aan chocolade. Puur, melk, met of zonder noten, het maakte niet uit. Als het maar véél zou zijn.

Het was niet de reden om de retraite een week voor het einde van het jaar af te ronden.  Maar dat verlangen stuurde me wel de vrijdag voor kerst naar een aggenebbisch supermarktje aan de stoffige hoofdstraat van Lumbini. Mijn brein had behoefte aan een break, mijn ego wilde zich graag nuttig maken en verder was ik  nieuwsgierig om te ervaren  hoe het voelt om niét te mediteren.

Voor degenen onder ons die het ook niet wisten: de ogen van een boeddhabeeld zijn altijd geloken. Naar binnen kijken, het hart beschouwen. Rommel opruimen (purification of the mind) is hard werken.  

Het was een goede retreat ("good practice"). Het is niet eenvoudig om te zeggen wat een episode van meditatie goed maakt, dat is voor iedereen verschillend omdat ieder een eigen startpunt heeft, eigen hindernissen en eigen 'feestjes'. Die laatsten zijn markeringspunten in een proces dat je doorloopt op weg naar een opgeruimde, stabiele geest. Het harde werken zit in het consistente doorzetten van mindfulness, continu waarnemen wat er in de mind is: is er denken, voelen, wensen etc.. opmerken of je opgaat in gedachten, continu jezelf ertoe zetten om je mind een milde, observerende motor te laten zijn. 

De tijd vliegt als je mindful bent. Als je niet mindful bent terwijl je zit of loopt, dan ben je vaak alleen maar bezig op de klok te kijken en te wachten tot het uur voorbij was. Traag gaat de tijd dan, pijnen, jeuk en ongeduld komen dan op en een grote wens om op te staan. Neen, dan wil je niet meer. Maar als het lukt om jezelf weer terug te brengen naar wat er is (er is ongeduld) dan ontstaan mooie ontdekkingen. Ik vond het een openbaring om te leren dat het proces van een retreat vrij vaste en voorspelbare fasen kent. Je doorloopt een reeks van 'insight knowledges' (intuitieve wijsheden) die de blik op het leven en de vergankelijkheid diepgaand veranderen en verankeren. Een leraar is onontbeerlijk om je af en toe te vertellen waar je zit in het proces, anders kan het een doolhof worden en zit je nodeloos lang te ploeteren. Vivekananda was heel goed.

En die chocolade (mét amandel) gleed welverdiend naar binnen.

Hollandse nieuwe

Mijn rapportage over de mediterenden in het meditatiecentrum is bijna klaar. De top-5 nationaliteiten die er komen zijn Amerikanen, Nepalesen, Duitsers, Israeliers en jawel dit jaar ook Nederlanders.
Vandaag kwam er een Hollandse nieuwe meditator bij. En eerder deze week een Friezin. Het is altijd leuk om te zien hoe iemand zich setteld in de nieuwe omgeving. En ook om te zien hoe de meditatie zich in de eerste week ontwikkeld. Meestal zitten de nieuwen eerst een tijd te frunniken en te verzitten, te zuchten en op te staan. Na een paar dagen zie je dat de onrust uitgewerkt raakt en gaat een gezicht open en op ontspanning staan.
In het lopen (er is ook loopmeditatie) zie je dat helemaal. Eerst houterige en hoekige bewegingen en dan later geconcentreerde en verstilde bewegingen.
De verstilling vind ik mooi.

Life and death and detachment

Opeens geïnspireerd tot een blog over een avond tijdens de retraite die ik in Lumbini heb gedaan. Elke avond was er ' Dhammatalk'. De dhammatalk werd gehouden door Vivekananda, het hoofd van het Panditarama International Vipassana Meditation Centre. Om precies te zijn: ik heb er 72 dagen in stilte doorgebracht. Inzichtsmeditatie beoefenend, een gesprekje van 10 minuten met Vivekananda of de Birmese non per dag.
Vorige week heb ik deze retraite beeindigd om deze week het centrum wat te ondersteunen met het maken van een overzicht van alle ' retreatants'  van het afgelopen jaar, en een analyse van de mediterenden van de afgelopen jaren. Dit jaar waren er 219 yogi's (zo worden we in Birma genoemd), van 36 verschillende nationaliteiten.
De leeftijden varieren van 17 tot 72 jaar, circa 50 yogi's waren hier niet voor het eerst. Zoals ik hier niet voor het laatst geweest zal zijn, vermoed ik. We waren de afgelopen maanden steeds met zo'n 20-30 collega's.

Maar ja, nu ik hier geweest ben, weet ik dat het volstrekt geen zin heeft om uitspraken te doen over de toekomst. En het verleden is geweest. Wat overblijft is nu, en dat is mooi.

Vivekananda had ik gevraagd om eens wat in te gaan op de dood. Zo'n onderwerp dat we bij voorkeur omzeilen of met een grote boog omheen lopen. Maar we worden ermee geconfronteerd. Bovendien is het een van de drie kenmerken die in de meditatie steeds weer naar voren komen: tijdelijkheid der dingen. Niks blijft, het is verspeelde energie om te doen of het wel zo is. Merk ik. Nu hoor ik een vriendin angstig denken of ik dan nu alle attachments heb losgelaten. Maar dat is niet de issue, heb ik gemerkt. Misschien zijn mijn vriendinnen en vrienden en familie nog wel dierbaarder dan ze al waren. Misschien hoef ik minder te krijgen en is er meer te geven. Who knows.
Die andere twee kenmerken zijn overigens non-self en nonsatisfactoryness (meer willen is de mens eigen).

Die avond dus. Ik dwaal af. Death. Het was grappig wat hij deed, dat had hij nog niet eerder gedaan: Hij nam een boek, zoals meestal eentje uit de Pali-canon, de oudste waarschijnlijk meest authentieke teksten van de boeddha, en vertelde wat daar over de dood stond. ' My death is inevitable. Of my death I can be sure' . En toen moesten we dat hardop ook zeggen. Natuurlijk ging ik giechelen. Nog een keer.
Het zweet brak me uit, eventjes, om plaats te maken voor een vorm van concentratie en rust.
Eigenlijk heel prima om te weten dat je dood gaat, dat maakt dingen die er werkelijk toe doen veel belangrijker, er ontstaat een ' sense van urgency'  om te bekijken wat belangrijk is. Voor mij is dat leven zonder spijt, ik wil rustig dood kunnen gaan en rustig in de spiegel kunnen kijken, wetend dat ik niemand, incluis mijzelf,  heb bedrogen en het goede geprobeerd heb. Materiele zaken zitten niet echt in mijn rijtje. Dat wist ik al langer, maar het is fijn om daar ook consequenties aan te verbinden anders worden het van die holle woorden.

Naar Lumbini

Nu op de luchthaven om zometeen naar Bairawah te vliegen, dit ligt tegen de zuidgrens van Nepal, in de zogenaamde Terai. De Terai is het hele lage grensgebied met een (sub)tropisch klimaat, waar nog tijgers en ander wild is te vinden. Chitwan Park, een natuurreservaat, is een Unesco beschermd gebied, evenals het ' monastic park'  van Lumbini, waar de Boeddha geboren schijnt de zijn. Er zijn sinds eind vorige eeuw archeologische opgravingen aan de gang en er worden hele steden gevonden.

In Lumbini zal ik naar verwachting tot 1 januari verblijven.

Pashupatinath

Kathmandu

Sarita, de eigenaresse van Sanu' s house, de homestay waar ik nu al bijna een week logeer, heeft ook een computer voor ons, gasten. Maar nu zit ik in een zweterig internetcafeetje in Kathmandu met een plakkerige enter-toets een eerste blog te maken.
De bedoeling was dat ik na aankomst even naar de ambassade van Birma zou gaan om vervolgens door te vliegen naar Lumbini. Het liep anders want het was Dasain.Het openbare leven inclusief ambassades ligt dan plat.
Dat kwam goed uit, en denken aan een jetlag had volstrekt geen zin. Sarita nam mij en twee andere gasten op sleeptouw naar Bhaktapur en Nagarkot. Voor het ontbijt mengden wij ons in een mensenmassa die door de belangrijke tempels van Bhaktapur schuivelden om na het bloedoffer van de vorige dag aan Kali, nu bloemen en licht te offeren. In de tempel van Kali, net buiten Bhaktapur, aan de overkant van de rivier zaten sinds de vorige avond circa 20 knulletjes aan de rand van het complex. Op elke knie, in elke hand en op elke schouder een vochtige klodder buffalomest waarin een brandende kaars was gepland. Zij offerden licht. Van moeheid sukkelden ze af en toe richting slaap totdat de vlam op hun schouder hun wang verbrandde. Helpende moeders hielden hun hand soms tussen vlam en wang, voerden koekjes en spraken moed in.
Vervolgens gingen we naar Nagarkot om uitzicht te krijgen op de pieken van de Himalaya en de Kathmandu Vallei. Het was mistig.

Even heel kort vervolg verslag vanaf de luchthaven, over een half uur vlieg ik naar Lumbini, vanaf daar zal ik niet meer online zijn.
Dit zijn foto's van Buddhanat, een groot boeddhistisch tempelcomplex en een dharmawiel of gebeds molen.
Pashupatinath, is een heel oude plek, zie foto's waar dagelijks de doden worden gewassen en een honderd meter stroomafwaarts worden verbrand. Ondertussen spelen en zwemmen kinderen in de rivier met veel klaterend gelach. Dood en leven zijn mooi ge"integreerd.
zie de foto's: 

Durga en Kali

Het afscheid nemen is begonnen. Aftellen ook. Nog vier nachtjes slapen, dan een nachtje niet-slapen en dán.... Dan ben ik in Kathmandu. Toevallig las ik het laatste nieuws uit Nepal.

Als ik er aankom, dan zal er het Dashain festival gaande zijn. Dat is een van de belangrijkste Hindoe aangelegenheden, zoiets als Kerst voor de christelijke wereld. Degenen om wie het draait in de feestelijkheden zijn Durga en Kali. Durga is de moedergodin. Volgens Wikipedia is ze een onoverwinnelijke krijgsgodin, ze strijdt tegen de mannelijke demonen die de wereldorde bedreigen. Als ze kwaad is, komt Kali uit haar mond.
Kali is geen lieverdje. Ze ziet er afschrikwekkend uit met woest opengesperde ogen, uithangende tong en vier armen. Meestal houdt ze in één van haar handen een zwaard vast en in een andere een afgehakt hoofd. Ze draagt een halssnoer waaraan 51 mensenhoofden hangen.

Dashain gaat over het vieren van de overwinning van de goden op de demonen. Wat ik er op dit moment van begrijp is dat Durga bloedoffers krijgt om in te baden om haar Kali verschijning gerust te maken. In de Rough Guide to Nepal las ik dat de straten rood van het bloed zijn. Vorige maand was dat, niet wetend dat ik daar middenin zou belanden.
Het gaat om het juist aanbidden van deze godin, want als je dat goed doet dan valt het geluk je toe en is er sprake van nobele waarden als waarheid, rechtvaardigheid en oprechtheid.

Wel vreemd dat deze godin daarvoor in het bloed gedrenkt moet zijn. De buitenwereld is het daar dan ook niet mee eens. Ook binnen Nepal (en India) is er protest tegen het laten lijden van de offerdieren. Het Animal Welfare Network Nepal vraagt degenen die willen offeren om geen buffalo's, geiten, duiven, en eenden te slachten, maar om in plaats daarvan over te stappen op vruchten en bloemen.  
Om een voorbeeld te geven dat het anders kan, was tijdens het openingsritueel van het festival een dierenbeschermster verkleed als de godin Kali. Zij toonde dat zij in dank vruchtenoffers en bloemenkransen aanvaardde.
Hopelijk draagt dat bij tot diervriendelijke ontwikkelingen tijdens de 'festiviteiten'.

De eerste nachten in Kathmandu zal ik in een family-hostel logeren. De familie bestaat uit Theravada boeddhisten. Wat zullen ze er van gruwelen.
Ik hoorde dat de boeddhistische gemeenschap tijdens dat festival gaat zitten mediteren om de gedode dieren een goede reïncarnatie te wensen. Ik hoop dat ik me bij hen kan aansluiten.

Heel praktisch gezien heb ik daar ook alle tijd voor. De ambassades zijn dicht vanwege de festiviteiten, mijn visum voor Birma kan ik pas na volgende week aanvragen. Mijn doorreis naar Lumbini zal - anders dan gepland - daardoor ook later plaatsvinden.
Annica.

Mindfulness, de lezing

De lezing die ik heb gehouden ter afscheid van mijn werk is nu omgewerkt en uitgewerkt tot een verhaal met wat minder plaatjes. Het gaat over wat mindfulness is, en wat niet, en wat het recente wetenschappelijke onderzoek oplevert aan effecten.

Over een week

Over een week zit ik in het vliegtuig. Dan vlieg ik naar Kathmandu.

Au!

Dit weekend kauwde ik op kauwgom. Daar is kauwgom voor bedoeld. En niet voor de plotseling optredende schietende pijn dwars door mijn hoofd. Drie weken eerder zei mijn tandarts nog, wat ziet het er schoon uit. En nu kon ik met spoed terecht bij een dame tandarts, die mij heel adequaat hielp. Gister foto's. Drie problematische kiezen naast en boven elkaar. Vandaag is de behandeling begonnen met een wortelkanaalbehandeling bij één kies, linksonder, de tweede van achter die vier wortelkanalen heeft. En de tandarts, zij vijlde voort. Vrijdagmiddag vindt het vervolg van de behandeling plaats.

De wortelkanaalbehandeling Een ontstoken pulpa kan niet alleen pijnlijk zijn, maar ook een gevaar opleveren voor het behoud van de tand of kies. Daarom zal de tandarts de tand of kies openmaken en alle wortelkanalen goed reinigen met een speciaal vijltje. De ontstoken pulpa wordt hierbij verwijderd. Hierna worden de wortelkanalen gevuld. Om controle te hebben over het verloop van de behandeling zal de tandarts één of meer röntgenfoto's maken. Tenslotte wordt de behandelde tand of kies (opnieuw) van een vulling voorzien. Na een wortelkanaalbehandeling is de tand of kies vaak zodanig verzwakt dat het noodzakelijk wordt om een kroon erop aan te brengen. Een tand of kies die op deze wijze is behandeld, kan nog lange tijd mee. Wanneer er in het kaakbot rondom de wortel een ontsteking was, verdwijnt deze na de behandeling vanzelf.
1. De kies is opengemaakt	2. De wortelkanalen worden schoongemaakt met een speciaal vijltje	3. Situatie direct na de behandeling: de wortelkanalen zijn afgesloten met vulmateriaal en de kies is (opnieuw) voorzien van een vulling	4. Geruime tijd later: geen spoor meer van de ontsteking

Pieterpad

Het zijn interessante tijden. En als je het Pieterpad loopt wordt het nog interessanter.
Etappe nummer vier stond op het programma: Rolde-Schoonloo op zaterdag en Schoonloo-Sleen op zondag.

Elske en ik liepen met ons tweeën. Elske en ik kennen elkaar sinds 1981. Wij ontmoetten elkaar destijds in de rij om lid te worden van de studentenclub in Groningen waar we lid van wilden worden.
En nu liepen we dus etappe vier van het Pieterpad. Etappe vier was mooi. Het heet door het hart van Drenthe te gaan. Het hart van Drenthe bestaat uit bossen en venen, met af en toe een heideveld, veel paarden, weinig mensen en nauwelijks schapen. Zelfs geen drentsch heideschaap.

Het plensde een paar keer.

Halverwege konden we koffie drinken bij De Wenning. Dat was een ecologisch groente verwerkbedrijf. Op het terrein meerdere gebouwen en niet een duidelijk terras of café gebeuren.
De bedoeling was dat je zelf koffie zet, afwast en dan een euro in een bakje doet. Zo ongeveer als in Lisse waar je langs de weg bloemenstalletjes zonder mensen ziet. Je mag bloemen plukken, maar doe dan wel wat euro's in zo'n bakje.
Zo was het ook hier. Maar er is wat schroom om ergens binnen te lopen en dan zonder veel aanwijzigingen koffie te zetten. Dat doe je niet zomar.
Gelukkig was de eigenaresse er. Ze zei dat ze koffie ging zetten en wij liepen achter haar aan.
We kregen een mooi gesprek met deze ondernemende dame.  Als eerste in Nederland snijdt zij groente voor de biodynamische dag voor de patienten van het Medisch Centrum Groningen, levert zij aan Marqt te Amsterdam en aan verschillende andere eco-winkels in Amsterdam. We hebben het allemaal doorgenomen en ze zal zeker nog langs Landmarkt in Noord om te kijken of ze daar aan kan leveren.
De logistiek rond het Pieterpad heeft een eigen logica. We logeerden in een leuke bed&breakfast, ontbeten in de woonkamer met zachtgekookt eitje en geitenkaas te Rolde, reden naar Schoonloo, wilden met de bus naar Sleen, maar misten de bus en liepen toen naar Sleen en gingen met de bus naar Schoonloo terug.

Vleermuis

Vleermuis kwam miauwend de trap af lopen. Aan het geluid te horen had zij beet gehad op het dak.
En ja hoor, trots liet zij middenin de kamer een motje op de grond vallen.
Om vervolgens op te peuzelen.

Tussendoor komt zij bij mij complimenten halen voor haar succes in de jacht en haar bijdrage aan het beestjes-vrij houden van het huis.

Ik zit achter de computer, te denken aan conversaties over afscheid nemen en weggaan en over blijven en weggaan en de ingewikkeldheden die dat kan oproepen.

Binnenkort ga ik een tijdje weg. Tot mijn vreugde enerzijds en anderzijds ook wel lastig om weg te gaan. Als je weet dat je er niet bent of kan zijn, althans niet fysiek, in de levens van vriendinnen bij wie ook zoveel gebeurt.
En omgekeerd dat zij er niet zullen zijn als ik ginder ben.

Gelukkig kan je ook contact met elkaar houden door het hoofd licht te buigen en te concentreren op de wens die je hebt voor de ander, zei een heel goede vriendin vanavond tegen mij.

In elk land wordt momenteel het onderwijs hervormt

http://www.youtube.com/watch?v=zDZFcDGpL4U&feature=player_embedded#!

 

Sir Ken Robinson, world-renowned education and creativity expert and recipient of the RSA's