Voltooiing

Een voorzichtig gevoel van voltooiing. Dat woord kent in het boeddhisme een andere betekenis dan ik bedoel. Realisatie. Dat is ook niet wat ik bedoel.
Een vorm van heelheid van een individueel bestaan is zich aan voltrekken. Dat individuele bestaan kent een verleden en is ontstaan uit vele ervaringen. Het is de vraag of het een toekomst kent, en eigenlijk is dat niet zo belangrijk. Maar dit soort teksten kunnen mensen in verwarring brengen, dus daar laat ik het maar bij.

Gister kwam de makelaar en het voelde niet goed. De dingen waar ik vertrouwen in heb komen van binnenuit. En deze makelaar, een heel aardige persoon, voelde niet goed. Sterker nog, hij is 2 meter lang en ik moest hem zeggen dat hij zelf dus geen bezichtigingen zou kunnen begeleiden in dit appartement met een laagste balk van 1.71m.

Gister mijn kat Benno en mijn moeder opgezocht. Moeder is aan het loslaten. Benno en moeder zijn vrienden geworden. Benno krijgt waarschijnlijk een logeeradres in Amsterdam als ik terug ben uit retraite. Dat is fijn, dan kan ik met regelmaat op bezoek.

Moeder gaf me opeens een ring met symbolische waarde.
Spontaan.
Van haar hand.
Naar mijn hand.

Insight Dialogue

Voor degenen die het niet kennen: Het is niet vaag. Het is ook geen voice dialogue. Het is niet moeilijk en het is ook niet pijnlijk. En ik heb er een tijdje geleden een korte retraite in gedaan.

Het is een zeer mooie manier om in contact te zijn en te communiceren met een of meer gesprekspartners. Het is uitgewerkt door Gregory Kramer die een zeer ervaren vipassana beoefenaar is en goed heeft nagedacht over iets waar je tegen aan loopt als je uit retraite komt.
De wereld om je heen brengt je meest primaire automatische reacties naar boven. En zelf vond en vind ik het een grote inspanning om in contact mindful te zijn of te blijven. De beoefeningsmethode van Gregory helpt enorm om opmerkzaamheid te vestigen in interpersoonlijke communicatie. Dan gebeuren er mooie dingen.

Hij heeft er een boek over geschreven:




Kramer begins with a detailed presentation of the central Buddhist teaching of the Four Noble Truths seen through an interpersonal lens. Because dukkha (suffering or unsatisfactoriness) is often most forcefully felt in our relations with others, interpersonal relationships are a wonderfully useful place to practice. He breaks the Noble Truths down into component parts to observe how they manifest particularly in relationship to others, using examples from his own life and practice, as well as from his students’. He then goes on to present the practice as it’s taught in his workshops and retreats. There are a few basic steps to the practice, deceptively simple to describe: (1) pause, (2) relax, (3) open, (4) trust emergence, (5) listen deeply, and (6) speak the truth. 

Global consciousness project

Het global consciousness project is heel interessant voor geïnteresseerden:
Op meerdere plekken in de wereld staat een soort meetapparatuur die fotonen of ander kleine dingetjes meet en produceert. En dat wordt beïnvloed door menselijk bewustzijn.
Veel mensen samen, hebben veel bewustzijn. De hele wereld samen, is heel veel bewustzijn. Als de hele wereld samen aan het eerste lachje van een kind denkt, in blijdschap en mildheid en liefde, dan is er gerede kans dat die meetapparatuur iets meet dat er daarvoor niet was. Ook gerede kans dat die dag minder geweld plaatsvindt.
Dat is in het kort het idee achter het global consciousness project en ook achter de wereld meditatie dagen.

SEEDING A SMILE

A smile is like a plant
that is seeded in the heart,
love and joy grow it up
and it blossoms in the face.

For the happiness to grow,
seed a smile every day,
share your love with those around
and more smiles you will collect.

Let's all bring a smile
to light up our mother Earth.
Let's set up an inner garden,
smiling flowers everywhere!

-- Silvia Martínez, 5 January 2006

Inklinken

Jarenlang bergen met zand langs de A4.
Waarom werken ze niet aan de weg, vroeg ik me af.
Dat was omdat het zand moest inklinken.

Zo voelt het nu. Ik ben aan het inklinken.
Sinds ik terug ben, vooral bezig geweest met een andere toekomst, begrijpen wat zo'n retraite betekent en het aanpassen aan andere ideeën van mijn leefomgeving. Verlangens naar leren, naar praktiseren en naar overdragen. En maar voort, achter dat alles aan. Alsof het er niet al was, alsof ik er iets van kon beïnvloeden, en alsof ik er iets voor moest doen. Vanuit groot enthousiasme en betrokkenheid, weliswaar. Maar toch.
Becoming, noemen ze dat in het engels. In het boeddhisme is dat niet zo heilzaam.
Beter om vertrouwen te hebben. Voor iedereen fijner.

De andere kant er van is al het verlangen om er niet te zijn. Non-existence. Ook dat is niet zo heilzaam. Ook daarin beter om vertrouwen te hebben. Ook als het niet spannend of opwindend is. Er maar een beetje bij blijven. Non-sensorisch geluk komt vanzelf als je dan gaat zitten.

En nu dus inklinken. Daar wordt je pad stevig van.

Verkopen en/of verhuren

Een puzzel is het ook. Mijn appartement is nog steeds niet verhuurd. Het appartement van ex is verkocht, maar het hing opeens in de lucht of dat door zou gaan. Paniek. Lijkt nu wel weer in kannen en kruiken.

Gelukkig zegt Juul tegen me dat verkopen een goed idee is. A vindt het geen goed idee; eenmaal kwijt altijd kwijt. En inderdaad zoiets op zo'n locatie is uniek.
Maar dat geeft niet. Dat is ook maar een gedachte, een grijp ding, een vasthoud ding.
Het is uniek en het hoeft niet van mij te zijn.

Vroeger zei ik altijd: mijn wortels zitten in een hutkoffer.
Daarna alleen de enorme inspanning, de creativiteit, de urge en de identificatie met dit huis, dit wonen.

En nu: de middenweg, I can be anywhere.
Geworteld in mezelf. De schil is niet zo belangrijk.



Maar het klinkt simpeler dan het is.

Vanochtend belde ik Sven, de makelaar.
En sprak in: "Ik bel je omdat ik mijn huis wil verkopen."
Verdriet overviel me, ik hoorde mijn stem trillen.
Soms moet je iets doen om te weten wat het betekent.

Bloggen of niet

Bijna twee weken geen blog. Nog geen goed idee voor een andere vorm.
Lijk ik nu wispelturig dat ik nu toch weer ga bloggen.
De wens om niet te bloggen is weer verdwenen.
Ik was een beetje bang voor ijdeltuiterij. Maar ik denk dat ik wel wat ijdeler mag zijn, in de goede zin des woords. Doen wat nodig is. Zonder scrupules.

Zonde, in ieder geval voor mezelf, om nu niet met de blog door te gaan. Dat is wat ik dacht nadat ik zaterdag een bijeenkomst had om te gedenken dat mijn groningse jaarclubvriendinnen en ik al meer dan 30 jaar in elkaars leven zijn.
Ik ga weer bloggen, dacht ik. De belangrijke dingen en gedachten verdienen aandacht. Hoe tijdelijk ze ook zijn.
In ieder geval mijn aandacht. Bovendien is dit veel beter dan een dagboek. Want die kan ik niet meenemen. Dan is de vraag, moet het in een blog?
Ja, dat moet.
Is veel leuker.
En soms beter voor de zinsconstructies en voor het denkwerk.

Bovendien, door het teruglezen van de voorgaande blogs, zag ik mijn eigen ontwikkelingen. En dat is een goede herinnering. En best leuk.

Aandacht is ook leuk, noodzakelijk zelfs. Zeer noodzakelijk.
Veel aandacht voor jezelf roept op een gegeven moment aandacht voor de ander op.
Langdurige meditatie roept metta op. In Lumbini merkte ik dat ik gewoon voldoende kreeg, de aandacht op en het waarnemen van lichaam, gevoelens, mind en alles wat in de mind gebeurt.
Afgezien van wat er dan nog meer gebeurt, ontstond er ook een  uitzonderlijk sterk metta en compassie gevoel.
De kunst is om dat ook in het dagelijkse leven voor elkaar te krijgen. Ook in tijden van grote verandering en onzekerheid.

En ik was erg gelukkig toen ik in de Abhidhamma las over Nibbana en het pad, het doel, waar we mee bezig zijn, dat dat precies is wat ik er ook over dacht. Er wordt vaak onjuist gesproken over Nibbana. Dat brengt mensen op een dwaalspoor.


Deze blog verbindt de veranderingen denk ik. Dat is waardevol.

NB. Dit plaatje had bij een kort stukje in Boeddha magazine moeten staan als antwoord op de vraag welk object in het meditatiecentrum voor jou een belangrijke betekenis heeft en waarom.
Ik had geschreven: Dit schilderij verbindt voor mij het verleden met het heden, de eeuwenoude traditie met het hedendaagse en ik vind het op een bijzondere manier sereniteit uitstralen. 

This is

Al een paar keer heb ik het geprobeerd: te stoppen met deze blog.
En nu zet ik even door: dit is de laatste blog. In ieder geval tot eind van het jaar.

Tegen het eind van het jaar zal ik mogelijk de blog weer oppakken, als ik mogelijk weer op reis ga.
Mogelijk ga ik iets bedenken om een openbaar iets te maken, wat inhoudelijker is en mogelijk een discussieforum biedt met een duurzaamheidskarakter. Doordat ik me inhoudelijk op verschillende terreinen ga bezighouden, weet ik nog niet wat de vorm en inhoud zal zijn.

Tot besluit voor jullie deze wens die ik vandaag vanuit Kathmandu kreeg:

Good luck, may all Buddha's and great people live in your head and heart. 


Met mettta van Reenske

Namen

Vandaag kreeg ik weer de vraag waar ik ben. Of ik verlicht ben bedoelt men. Het werd gevraagd door iemand die net op retraite is geweest, een briljante jongeman, eager to learn, en even bang om te leren als ik dat soms kon zijn. Leren is soms eng als je vermoedt dat nieuwe inzichten consequenties kunnen hebben voor dingen die je voordien als waar hield. Of voor 'zeker weten' onmogelijk dus.

Diezelfde jongeman vroeg me of ik non ging worden. En iemand anders vroeg me vandaag of ik yogi ben.
Een jaar geleden had ik daar wezensvreemd van op gekeken. Nu niet. Ik weet het niet. We zullen zien.
De consequentie is heel groot. Zelf een kaal hoofd zie ik niet zitten, maar bij anderen vind ik het een prettig gezicht. Sommige nonnen en monniken roepen een heel rustig gevoel op. En hoewel ik denk nooit non te worden, lonkt renunciation. In westerse vorm, hoe die ook zal zijn. Daar ga ik binnenkort met een aantal mensen over praten. Ik weet niet zo goed wat de Nederlandse woorden er voor zijn.

De eerste week in Lumbini vorig jaar, stelde ik een vraag in de dhammatalk. Achteraf schaamde ik me dood, want ik wist helemaal niet hoe dat zat met een boeddhist worden, maar er gebeurde ook iets anders.
Want ik merkte op, 'I can understand that your name doesn't fit anymore', die woorden gingen een gevoel vooruit.

En nu zit ik te hannesen met namen.
Mijn eerste naam is voor Engelstaligen een ramp om uit te spreken. Ik leg nu steeds vaker uit dat het een afkorting is, en dan gaat er soms wel een belletje rinkelen.
De puntjes zijn voor velen onhandig. Zonder puntjes vind ik het niet mij. Verder wordt op internet een ë vaak een a of een streepje, in internet adressen kan ik het überhaupt niet gebruiken.

"What's in a name", kan ik denken.

En er zijn ook boeddhisten die met 0 of x ondertekenen, wat ik nogal ostentatieve overdreven anatta (non-self) vind die geen anatta kan zijn, volgens mij.

En Reenske is wel een naam die wat makkelijker uit te spreken is, ook een beetje een geuzennaam, want ik ben vernoemd naar mijn tante.
Mijn tante was een voorbeeld voor mij. Ze moedigde mijn nieuwsgierigheid aan. En als humaniste van het vroege uur stond ze ergens voor. Een moedige tante. Onverschrokken soms. Tante Reenske zou me in dit proces misschien niet begrijpen maar wel heel serieus nemen. Mijn eerste naam is een vernoeming naar mijn Indische grootmoeder. Mijn tweelingzus is naar mijn moeder vernoemd, die naar haar moeder is vernoemd.

Ik laat het maar even zo.

Dhamma dus

Vreemd is het toch als iets steeds onder je handbereik ligt, maar je ziet er overheen of langsheen of wat dan ook.
Je ziet het pas als je het door hebt, zou Johan Cruyf zeggen.

Deze tekst hieronder omdat het een heldere en relatief compacte tekst is. Dus als iemand zich afvraagt waar ik mee bezig ben: ik ben bezig met een gradual training. Dat vind ik mooi verwoord, omdat dat precies is waar het om draait. Zuiveren is een gradueel proces, en af en toe stap je weer in de modder of moet het stof uit de kleren geklopt worden.


A Gradual Training

The Dhamma, the truth taught by the Buddha, is uncovered gradually through sustained practice. The Buddha made clear many times that Awakening does not occur like a bolt out of the blue to the untrained and unprepared mind. Rather, it culminates a long journey of many stages:[1]

Just as the ocean has a gradual shelf, a gradual slope, a gradual inclination, with a sudden drop-off only after a long stretch, in the same way this Doctrine and Discipline (dhamma-vinaya) has a gradual training, a gradual performance, a gradual progression, with a penetration to gnosis only after a long stretch.

— Ud 5.5

Monks, I do not say that the attainment of gnosis is all at once. Rather, the attainment of gnosis is after gradual training, gradual action, gradual practice. And how is there the attainment of gnosis after gradual training, gradual action, gradual practice? There is the case where, when conviction has arisen, one visits [a teacher]. Having visited, one grows close. Having grown close, one lends ear. Having lent ear, one hears the Dhamma. Having heard the Dhamma, one remembers it. Remembering, one penetrates the meaning of the teachings. Penetrating the meaning, one comes to an agreement through pondering the teachings. There being an agreement through pondering the teachings, desire arises. When desire has arisen, one is willing. When one is willing, one contemplates. Having contemplated, one makes an exertion. Having made an exertion, one realizes with the body the ultimate truth and, having penetrated it with discernment, sees it.

— MN 70

The Buddha's teachings are infused with this notion of gradual development. His method of "gradual instruction" (anupubbi-katha), which appears in various forms in countless suttas, always follows the same arc: he guides newcomers from first principles through progressively more advanced teachings, all the way to the fulfillment of the Four Noble Truths and the full realization of nibbana:

Then the Blessed One, having encompassed the awareness of the entire assembly with his awareness, asked himself, "Now who here is capable of understanding the Dhamma?" He saw Suppabuddha the leper sitting in the assembly, and on seeing him the thought occurred to him, "This person here is capable of understanding the Dhamma." So, aiming at Suppabuddha the leper, he gave a step-by-step talk, i.e., a talk on giving, a talk on virtue, a talk on heaven; he declared the drawbacks, degradation, & corruption of sensual passions, and the rewards of renunciation. Then when he saw that Suppabuddha the leper's mind was ready, malleable, free from hindrances, elated, & bright, he then gave the Dhamma-talk peculiar to Awakened Ones, i.e., stress, origination, cessation, & path. And just as a clean cloth, free of stains, would properly absorb a dye, in the same way, as Suppabuddha the leper was sitting in that very seat, the dustless, stainless Dhamma eye arose within him, "Whatever is subject to origination is all subject to cessation."

— Ud 5.3

At each stage of this "gradual training" (anupubbi-sikkha), the practitioner discovers a new and important dimension of the law of cause-and-effect — kamma, the cornerstone of Right View. It is thus a very useful organizing framework with which to view the entirety of the Buddha's teachings.

The gradual training begins with the practice of generosity, which helps begin the long process of weakening the unawakened practitioner's habitual tendencies to cling — to views, to sensuality, and to unskillful modes of thought and behavior. This is followed by the development of virtue, the basic level of sense-restraint that helps the practitioner develop a healthy and trustworthy sense of self. The peace of mind born from this level of self-respect provides the foundation for all further progress along the path. The practitioner now understands that some kinds of happiness are deeper and more dependable than anything that sense-gratification can ever provide; the happiness born of generosity and virtue can even lead to rebirth in heaven — either literal or metaphorical. But eventually the practitioner begins to recognize the intrinsic drawbacks of even this kind of happiness: as good as rebirth in wholesome states may be, the happiness it brings is not a true and lasting one, for it relies on conditions over which he or she ultimately has no control. This marks a crucial turning point in the training, when the practitioner begins to grasp that true happiness will never be found in the realm of the physical and sensual world. The only possible route to an unconditioned happiness lies in renunciation, in turning away from the sensual realm, by trading the familiar, lower forms of happiness for something far more rewarding and noble. Now, at last, the practitioner is ripe to receive the teachings on the Four Noble Truths, which spell out the course of mental training required to realize the highest happiness: nibbana.

Many Westerners first encounter the Buddha's teachings on meditation retreats, which typically begin with instructions in how to develop the skillful qualities of right mindfulnessand right concentration. It is worth noting that, as important as these qualities are, the Buddha placed them towards the very end of his gradual course of training. The meaning is clear: to reap the most benefit from meditation practice, to bring to full maturity all the qualities needed for Awakening, the fundamental groundwork must not be overlooked. There is no short-cutting this process.

Here is the Buddha's six-stage gradual training in more detail:

1. Generosity (dana)
2. Virtue (sila)
   • The 5 Precepts
   • The 8 Precepts
   • The 10 Precepts
   • Uposatha observance days (including this year's calendar of Uposatha days)
3. Heaven (sagga)
   • The Thirty-one Planes of Existence
4. Drawbacks (adinava)
5. Renunciation (nekkhamma)
6. The Four Noble Truths (cattari ariya saccani)
   1. The Noble Truth of Dukkha (dukkha ariya sacca)
      • Dukkha
      • The round of rebirth (samsara)
   2. The Noble Truth of the Cause of Dukkha (dukkha samudayo ariya sacca)
      • Craving (tanha)
      • Ignorance (avijja)
   3. The Noble Truth of the Cessation of Dukkha (dukkha nirodho ariya sacca)
      • Nibbana
   4. The Noble Truth of the Path Leading to the Cessation of Dukkha (dukkha nirodha gamini patipada ariya sacca) — The Noble Eightfold Path. The Commentaries group the eight path factors into three divisions:

      Discernment (pañña):

      • 1. Right View (samma-ditthi)
        • Intentional action (kamma)
        • Admirable friendship (kalyanamittata)
      • 2. Right Resolve (samma-sankappo)

      Virtue (sila):

      • 3. Right Speech (samma-vaca)
      • 4. Right Action (samma-kammanto)
      • 5. Right Livelihood (samma-ajivo)

      Concentration (samadhi):

      • 6. Right Effort (samma-vayamo)
      • 7. Right Mindfulness (samma-sati)
      • 8. Right Concentration (samma-samadhi)
        • Jhana

Notes

1.

Countless students over the centuries have invested their time and energy grappling with the question, "Is Enlightentment 'sudden' or is it 'gradual'?" These and other passages from the Canon make the Buddha's own view on the matter quite clear: The mind develops gradually, until it is ripe to make that sudden leap to Awakening.

Dhammacari II

Een tijdje geleden schreef ik een blog, die heette Dhammacari. Mijn boeddhistische naam. Ik was op zoek naar het woord cari.
En nu, tot groot enthousiasme, realiseer ik me dat het natuurlijk om de dhamma draait.
Living the Dhamma, Walking the Dhamma, practicing the Dhamma.

Wat betekent Dhamma? Daar worden vaak meerdere dingen onder verstaan. Zoals ik het begreep was een betekenis 'de leringen van de Boeddha' (all inclusive, met alles erop en eraan) en een andere de dingen zoals ze zijn.

Gisteravond zag ik een filmpje van Bhante Vilamaramsi. The truth, zei hij. En toen ging er wat rollen.

Living the truth, walking the truth, practicing the truth. Is het niet wat erg veel van het goede om dat als opdracht en uitdaging te zien? Natuurlijk veel, maar het past wel. Er is een diepe blijdschap over aan het ontstaan, want de betekenis van truth is voor mij betekenisvol. Mijn leven lang op zoek naar de truth geweest. Ik heb hem niet en toch is die er.
Een veld met rulle aarde.

En dat ga ik op een ander moment nog een keer uitleggen. Op een andere plek, op een andere blog, denk ik nu.

En nu voel ik mezelf in een kuil van de dhamma zakken.

Hoe mooi kan het nog worden!

51

Een jaar geleden werd ik 50 jaar. Zittend op een kussen in Lumbini.
En nu is het een jaar verder. Eén jaar van buitengewone ervaringen en de gevolgen aanvaarden en aangaan van life-changing decisions en events.

Op 5 mei was dit jaar Vesak. Tijdens het opruimen kwam ik het papier tegen waarop Dhammacari staat, en dat aangeeft dat ik formeel toevlucht tot de Boeddha, Dhamma en Sangha nam.Vandaag zag ik op de website van Sangha Metta mooie teksten die het toelichten.
Lucietheodora was er bij in Amsterdam. De ceremonie was niet dat je denkt, hier wordt een betekenisvol moment gemarkeerd. Dat zal volgend jaar wel anders zijn.
En uiteindelijk gaat het om de betekenis die het voor jezelf heeft en die je er zelf aan geeft. Elke dag overnieuw.

En omdat ik gister jarig was, en omdat alles op zijn plek valt, heb ik mezelf een mooi kado gegeven: de Majjhima-Nikaya, het eerste deel van de verzameling van middellange leerredes, in het Nederlands.
Vivekananda citeerde steeds, noemde de sutta's, en al die afkortingen staan in een schriftje. En zo langzamerhand kan ik ze gaan opzoeken en de aantekeningen van elke avond gedurende tweeëneenhalve maand nog eens nalezen.
Onder andere.

Bhante Vimalaramsi

Gisteravond zag ik een filmpje van Bhante Vilamaramsi. The truth, zei hij. En toen ging er wat rollen.

Hobby

Het huis is bijna klaar. Na een aantal lekkages ziet het er weer strak uit. Ik houd van klussen. De dakgoten zijn morgen aan de beurt. In een ander leven word ik architect of bouwkundige, of dat ben ik al geweest.
Ik kan ook zeggen dat het in de familie zit. Mijn grootvader van moeders kant hobby-de er bij als architect. Hij heeft het zwembad in Malang ontworpen. Het schijnt nog te bestaan.


Op internet vond ik dit plaatje uit de collectie van het Tropenmuseum. Openbaar zwembad te Malang, 1930 staat er bij.
Mijn moeder maar eens vragen, die zou er dan gezwommen moeten hebben.

Ik denk niet dat dit het is. Maar zo in de verte zou je met enige fantasie 'uleborden' kunnen herkennen die in de nok van Friese boerderijen geplaatst worden.

Mijn lieve moeder zegt achteloos, ach nee, dat is van er voor, toen zaten wij nog in Semarang. Ze haalt een boek te voorschijn waar het juiste zwembad in staat. Een 50 meter bad. Met op de achtergrond een vulkaan.

Het schiet mij te binnen

In de studiegroep Abhidhamma (boeddhistische psychologie) wisselden we uit over onheilzame citta's (een citta is een - kort - bewustzijnsmoment, niet perse bewust, niet geproduceerd door zelf maar het is er).
Soms denk ik dat ik het begrijp en het volgende moment ben ik het spoor bijster.

En toch is er dat vreemde gevoel dat ik het al weet, dat er ergens een knop zit en als er op wordt gedrukt dan ratel ik er metaforen uit waar ik dan achteraf wel verrast over ben.
Dat is waarschijnlijk het onbewust combineren van allerlei informatie die je al eerder hebt opgedaan, althans, zo werkt creativiteit waarschijnlijk. Of misschien is het een gezamenlijk bewustzijn van alle heldere geesten die er ook waren. En fungeer ik op zo'n moment alleen maar als doorgeefluik.

Anderen zouden zeggen dat ik in een vorig leven al iets dergelijks heb gestudeerd. Ik weet het niet.
Oorzaak en gevolg en interdependentie van alles wat ontstaat en weer weggaat (dat is een van de dingen van de boeddhistische psychologie en er is een ander woord voor) dat onderschrijf ik geheel. Maar of het over levens heen gaat, dat weet ik nog niet. Daar hoop ik wel achter te komen.
De eerste korte retraite die ik deed, daar was ook een mevrouw uit Birma, en zij zei dat ik in een vorig leven had gemediteerd.

Hoe het ook zij. Heel veel domme opmerkingen kan ik ook maken. Dus het zal wel een wens zijn.

Natuurlijk zou ik dit niet moeten opschrijven. Het lijkt te gemakkelijk en tegelijkertijd kan in zo'n blog de reikwijdte geen recht gedaan worden. Als er meer tijd is, dan ga ik er op een andere manier over denken en schrijven.
En het ondoordachte nu, maar even met het excuus dat Hans Andreus biedt.

Duizelig van moeheid na het schrijven van letters
schrijf ik weer letters en woorden en zinnen
ik kan het niet helpen het schiet mij te binnen
het schiet mij te binnen ik schrijf het maar neer.

(met dank aan Lucietheodora die me ooit dit gedicht op een mooie kaart stuurde.)

Ont-Vleermuizen

Vleermuis is op weg naar Den Bosch alwaar een nieuwe bazin zich over haar zal ontfermen. Ik heb allerlei dingen meegegeven die de overgang voor haar zouden kunnen verzachten: speeltjes, feromonen, catnip, krabplank, deken mee, eigen voer nog mee.
That will do.

Het meisje was heel blij. En ik wat minder toen ik Vleermuis in haar vervoersmand deed en ze klagelijk ging miauwen. Vervoerd worden is niet haar favoriete activiteit. Wat doe ik haar aan, dacht ik.

Ik overtuig mezelf ervan dat Vleermuis heel gelukkig zal worden in het studiootje in Den Bosch bij een aardige jongedame die nu al enorm dol is op Vleermuis en wel zeker heel goed voor haar zal zorgen.
Ze zei dat ze een keer wil komen mediteren, dat vind ik een prettig idee.

En nu, met verhuisdozen waarop Benno genoeglijk ligt te knorren, is opeens het huis een beetje leeg.
De zon breekt een beetje door.
Het is gedaan, er is een zorg minder.

Adoptie

Boekenselectie. Wat gaat er wel mee. Een paar dichtbundels. Een paar romans. Alle dhamma boeken. Kunst. Elementaire non-fictie.

Hans Andreus wordt ook wel de dichter van het licht genoemd. Op een regenachtige dag als dit, met momenteel een huis in chaos, een Vleermuis die waarschijnlijk een nieuw plekje heeft gevonden en een tetterende mind over het afstaan ter adoptie van de kat, kan een gedicht andere beelden tevoorschijn toveren.

Ik ervaar een knagend ongemak als het gaat over Vleermuis. Er is een non in Thailand die haar twee kinderen uiteindelijk achterliet vanwege haar keuzes. Het is een heldhaftige keuze die niet zo heeft gevoeld waarschijnlijk, omdat die dingen als noodzaak voelen, maar die kinderen zijn lang boos geweest. Logisch. Die kinderen zouden kunnen gaan mediteren.
Maar Vleermuis kan dat niet.

Conventionele hersenen en ultieme realiteiten. Het is wel een dilemma.
De keuzes die je maakt in de conventionele wereld, de woorden die je gebruikt, de erfenis ervan.

Met zachte hand naar een andere realiteit, die past in een westerse wereld. Het zal een vorm krijgen.

Deze blog past daar niet meer echt bij, lijkt me. Daar ga ik binnenkort mee stoppen of een andere vorm vinden. Een Dhammacari blog ofzo. Maar misschien wil ik straks als alles is opgeruimd alleen nog maar zitten.

Stilte

Niks maakt me.

Lunia

Het opruimproject brengt nieuwe onverwachte dingen. Foto's uit Papua. Het brengt een beetje schaamrood op de kaken. Het is lang niet in mijn bewustzijn geweest. Het boek. Naar Papua ging ik om mijn geboortegrond te zien.Op zoek naar iets. Ik vond het er niet. Wat ik zocht was hier al.

En de bedoeling was om met een boek zicht te geven op en recht te doen aan de geschiedenis. Misschien gebeurt het nog een keer. Vertellen over hoe de Papua's in de steek gelaten zijn door de wereldbevolking, de VN, Kennedy, de Nederlandse overheid. Hoe ze overgeleverd werden aan de Indonesiërs. Ook vertellen over hoe het was voor de Nederlanders, dat ze er - weer - weg moesten.

Een mij onbekende man knoopte een gesprek aan op het vliegveld van Jayapura. Hij bleek Nederlands te spreken. Hij tilde mijn koffer van de band en ik moest achter hem aan lopen.
Hij ging namelijk vervoer regelen, informeerde hij me enthousiast.
Dat was de ontmoeting met Sam.
Klein, kordaat, een litteken over zijn wang, geboren in de Baliemvalei. De rest van de tijd samen opgetrokken. Hij als mijn gids, in een stad zonder straatnamen, hielp me de mensen te vinden die ik wilde spreken.

Papua wordt overheerst door Indonesiërs uit overbevolkte eilanden. De papua's worden er gediscrimineerd, nog immer moeten ze opletten wat ze doen. "Papua Merdeka", fluisterde Sam een keer in mijn oor, "vrij Papua". Hij keek schichtig om zich heen. Kippenvel. De Morgenster, de vlag van de Papua's, mag daar niet wapperen.

Na een paar dagen hadden we dominee Koibur gevonden. Een briefje onder zijn deur geschoven. De volgende dag werd ik gebeld in het hotel. Hij kwam wel even langs. Uren gesproken.

Toen ging ik naar zuster Marijke Werimon in Abepura. En zij zei, je moet met Lunia Nere gaan praten. En van Lunia hoorde ik het meest. Ze bleek gewerkt te hebben bij Piet Merkelijn.
Heel veel meegemaakt en ze vertelde me hoe het was geweest, wat er was gebeurd. Hoe van de ene op de andere dag iedereen weg was. Hoe er geen eten meer was, hoe de mannen werden doodgeschoten, hoe er geplunderd werd en hoe allerlei vreemdelingen de baantjes inpikten. Zij ging met de christelijke vrouwengroep avonden praten, Zo hielpen ze elkaar er doorheen. Ze is een keer in Nederland geweest.

Heb er met meer mensen gesproken. Lunia maakte de meeste indruk, ze was het eerlijkst. Het minst politiek. Alleen om haar al zou ik het boekproject weer moeten oppakken.

Ik hoop dat ik geen onverwachte foto's meer tegenkom. Het confronteert me met een vage belofte die ik nog niet heb ingelost.
Het schiet me te binnen dat ik Vivekananda in Lumbini vroeg om een dhammatalk te houden over 'ethical responsibility'. Die kon hij niet zomaar uit zijn mouw schudden, zei hij. Die zou ik te goed houden, beloofde hij me.
Ethical responsibility. In een boek, Analayo, wordt het heel kort aangestipt. Verder heb ik nog niets gevonden. Ik herinner me ook de beelden van Atlas, die de wereld op zijn schouders draagt. Zo'n beeld lost ook weer op.

Feminisme

Nog meer dozen met papieren aan het opruimen, eindeloos gekrabbel en af en toe een juweeltje. Een lezing, een folder. Opeens viel op zijn plek waar ik Anja Meulenbelt had ontmoet. Lang geleden, 8 maart 1993, een studiedag bij een Hogeschool, Nijmegen.

Irene en ik over een nieuw feminisme: rollen wij op de derde feministische golf het jaar 2000 in? Met vraagteken. Anja zat op de eerste rij. We vonden het vreselijk eng. Tijdens de borrel ná, veel gelachen. Zij vanwege haar gedachte dat wij haar als een andere generatie zagen en zij dus ouder werd en wij riepen dat we wel tegen haar opkeken.

Soms denk ik dat mijn generatie niet zoveel nieuws kon bedenken. Gebaande paden, andere schoenen.
Wij kozen voor een hooggehakte pump.
Als statement.
Psychologisch is daar van alles over te zeggen.
Ben je vrij als je er zere voeten van krijgt?
Gelijkheidsdenken, differentiedenken, genderidentity.
Heb me er destijds in verdiept.

We hadden onderzoek gedaan onder de studenten en coryfeeën geïnterviewd.
We citeerden Hedy d'Ancona: "Ik noem mij niet zo, je bent het".
Philomena Essed: "Vanuit respect voor vrouwen en vertrouwen in de kracht van vrouwen".
Anja Meulenbelt: "Het gaat niet alleen om politieke strijd: de helft wordt thuis uitgevochten. Mijn boodschap: je poot stijf houden, dan wordt't anders. Moeten komende generaties zelf oplossen. Ik ga geïnteresseerd zitten toekijken."

En als eigen opdracht hadden we: de ruimte innemen/behouden die de voorvechters bevochten. Best lief.
En vanuit Savante: eraan bijdragen dat vrouwenstudies toegankelijk zou worden voor nieuwe generaties studenten, het onderzoek van vrouwen voor het voetlicht brengen, zorgen dat er meer vrouwelijke hoogleraren zouden komen.

Maar de meesten waren gewoon bezig met hun carrière.
Ik wilde de wetenschap in: Women & Health research.

Gedreven was ik.
En toch was er een vuur dat niet kon branden.

Het leven via foto's

Een grote doos en tassen met foto's, briefjes, kaarten, trouwerijen, geboorteberichten, stervensberichten en andere zaken uitgeplozen. Het leven passeerde.

Met regelmaat  werd ik verrast en geroerd. Beelden uit de herinnering bleken soms anders dan beelden van de foto's. Jonge gezichten, onschuldig en open, geliefden en vrienden, ontroerend. Heel lief. Nog een tas uit de Groningse tijd. Studiefeesten, teksten, jaarclub, roeiclub.
Gebeurtenissen. De start van Savante met een groot symposium in de jaren 90. Wat waren we er trots op. Surplus feestjes. Afstuderen. Het onderzoek, de collega's, de promotie.
Vakanties. Vele landschappen, bloemen, zeeën, steden.
En altijd mooie kaarten met teksten van Lucietheodora tussendoor.


De gezichten worden halverwege jaren 00 iets gestresster, er is meer pretentie, de last van middelbaar worden komt er aan, de verantwoordelijkheden van dan heftige banen ligt op de schouders.
En de foto's: er is 1 schoenendoos over.


Deze is gewoon leuk, Kroller Moller 2001,
vermoed ik.

En deze zijn eind jaren 90 gemaakt. Een lotusvijver van een hectare, vól met lotussen. De inspiratie voor een ontwerp voor een glas-in-lood raam. De lotus, een inspiratiebron.







De volgende vraag is: wat ga ik met al die agenda's en dagboeken doen.